راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٢٢ - آفت دهم شوخى است

بهشت براى آن مرد باز مى‌شود و مى‌گويند: بيا بيا و او نمى‌رود.»«١٦٥»

معاذ بن جبل گويد: پيامبر خدا (ص) فرمود: «هر كس برادرش را به گناهى سرزنش كند كه از آن توبه كرده است نمى‌ميرد تا خود آن را انجام دهد.»«١٦٦»

بازگشت تمام اين روايات به كوچك شمردن ديگرى و خنديدن بر او به قصد خوار ساختن و كوچك شمردن اوست و گفتار خداى متعال بر آن هشدار داده است: عَسى‌ أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ.«١٦٧»

يعنى به منظور كوچك ساختن ديگرى را مسخره نكن شايد او بهتر از تو باشد و اين در مورد كسى حرام است كه از ريشخند آزار شود. امّا كسى كه خود را در معرض مسخره قرار دهد و از آن خوشحال شود مسخره كردن او شوخى به حساب مى‌آيد و شوخى ستوده و نكوهيده پيش از اين گذشت و نوع حرامش آن بود كه ديگرى را كوچك قرار دهد به طورى كه شخص مورد مسخره از آن تحقير و توهين آزرده شود و ممكن است خنديدن بر سخن او باشد آنگاه كه اشتباه مى‌كند و نامنظّم سخن مى‌گويد يا بر كارهاى نامرتبّش بخندند، مثلا بر دستخط، بر كار، يا بر صورت و آفرينش او بخندند هر گاه كوتاه قد يا معيوب باشد. بنابراين چنين خنده‌اى جزء مسخره محسوب مى‌شود كه منع شده و نكوهيده است.

آفت دوازدهم آشكار كردن راز است‌

آشكار ساختن راز ديگران چون موجب آزار و توهين دوستان و آشنايان مى‌شود ممنوع است پيامبر خدا (ص) فرمود: «هر گاه مرد سخنى بگويد و روى بگرداند آن سخن امانت است.»«١٦٨» و به صورت مطلق فرمود: «سخن در ميان‌