راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٣٨ - فضيلت عفو
بخشش است كه انتخاب صديقان مىشود. سوّم اين كه چيزى كه استحقاق ندارد بطلبد«٩٧» و اين ستم است كه افراد پست آن را برمىگزينند و اينك به نقل فضيلت عفو و احسان مىپردازيم.
فضيلت عفو
بدان عفو آن است كه استحقاق حقّى را داشته باشى و از آن بگذرى از قبيل قصاص يا غرامت و آن غير از حلم و فرو خوردن خشم است. از اين رو آن را جداگانه مطرح ساختيم. خداى متعال مىفرمايد: خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ، تا آخر آيه«٩٨» و فرمود: وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى.«٩٩»
پيامبر (ص) فرمود: «تواضع بنده را جز بلندى درجه نمىافزايد. پس تواضع كنيد تا خداوند به شما رفعت درجه دهد، و عفو بر عزّت بنده مىافزايد پس عفو كنيد تا خدا شما را عزيز دارد، و صدقه مال را زياد مىكند پس صدقه دهيد تا خدا شما را بىنياز سازد.»«١٠٠»
عايشه گفت: «هرگز نديدم كه رسول خدا از ستمى كه بر او رفته انتقام بگيرد تا آنگاه كه يكى از محرّمات الهى هتك نمىشد. امّا هرگاه چيزى از محرّمات الهى هتك مىشد پيامبر (ص) بيش از همه خشمگين مىشد و ميان دو چيز مخيّر نشد، جز اين كه آسانترين آنها را در صورتى كه گناه نبود برمىگزيد.»«١٠١»
«٩٧» در (( احياء العلوم )) به اين صورت است (( (اين يظلمه بما لا يستحقه ، )) بنا حق به او ستم كند.)
«٩٨» اعراف / ١٩٨: با آنها مدارا كن و عذرشان را بپذير و به نيكى ها دعوت كن . آدرس سوره به اشتباه آل عمران داده شده است . م .
«٩٩» بقره / ٢٣٨: و اگر شما گذشت كنيد (و تمام مهر را به آنها بپردازيد) به تقوا نزديك تر است .
«١٠٠» اين حديث را ابن ابى الدنيا در (( الصمت )) از محمّد بن عميره عبدى به سندى ضعيف روايت كرده است چنان كه در (( الجامع الصغير )) آمده است و احمد در مسند عبدالرحمن بن عوف نظير آن را نقل كرده است ، به مسند، ج ١، ص ١٩٣ رجوع كنيد.
«١٠١» اين حديث را مسلم با كمى اختلاف لفظى در (صحيح )، ج ٧، ص ٨٠ روايت كرده و پيش از اين نقل شد.