راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٧٥ - آفت شانزدهم سخن چينى است
فرمود: خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ. پس پيامبر خدا (ص) فرمود: اى جبرئيل اين عفو چيست؟ عرض كرد: خدا به شما فرمان مىدهد از كسى كه به تو ستم كرده در گذرى و به كسى كه با تو قطع رابطه كرده بپيوندى و كسى كه تو را محروم ساخته ببخشى»«٢٨٤» از يكى از بزرگان روايت شده كه مردى به او گفت: فلانى تو را غيبت كرد، پس آن مرد بزرگ طبقى خرما پيش او فرستاد و گفت: به من خبر رسيده كه حسنات خود را به من هديه كردهاى، خواستم در مقابل آن تلافى كنم عذرم را بپذير چرا كه نمىتوانم كاملا (احسانت را) تلافى كنم.
آفت شانزدهم سخن چينى است
خداى متعال مىفرمايد: هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ، مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ عُتُلٍّ بَعْدَ ذلِكَ زَنِيمٍ«٢٨٥» عبد الله بن مبارك مىگويد: منظور از زنيم زنا زادهاى است كه سخن را پنهان نمىكند و با آن به اين نكته اشاره كرده كه هر كس سخن را پنهان ندارد و سخن چينى كند بر زنا زادگى او دلالت مىكند و اين نكته از آيه شريفه عُتُلٍّ بَعْدَ ذلِكَ زَنِيمٍ استفاده مىشود چرا كه زنيم به معناى فرزند زناست.
خداى متعال مىفرمايد: وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ«٢٨٦» گفته شده: مقصود از «همزه» سخن چين و از لمزه غيبت كننده است، خداى متعال مىفرمايد: حَمَّالَةَ الْحَطَبِ«٢٨٧» گفته شده: زن ابو لهب سخن چين بود و سخن را به اين سو و آن سو مىبرد.
«٢٨٤» اين حديث بارها در كتاب رياضت نفس و ديگر باب ها نقل شده است .
«٢٨٥» قلم / ١١-١٣: كسى كه بسيار عيبجو و سخن چين است ، و بسيار مانع كار خير، و تجاوزگر، و گناهكار است . علاوه بر اينها كينه توز و پرخور و خشن و بدنام است . شماره آيات در كتاب ٦٨-٧٠ داده شده و اشتباه است . م . و منظور از همّاز كسى است كه بسيار عيب مى گيرد و عتل شخص خشن و تندخوست ، و زنيم شخصى است كه به قومى وابسته است ولى از آنها نيست .
«٢٨٦» همزه / ٢: مكرر.
«٢٨٧» لهب (تبّت ) / ٤: (همسرش در حالى كه ) هيزم به دوش مى كشد.