راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢١٥ - فايده سوّم، قبول شكست و خوارى

خورانيده مى‌شوند و از چرك جراحتها و زرد آب زخمها نوشانده مى‌شوند و سزاوار نيست عذاب آخرت و دردهاى آن از نظر بنده پنهان بماند، زيرا احساس ترس را برمى‌انگيزد و هركس به بيمارى و خوارى و بلا و كمى مال گرفتار نشود عذاب آخرت را از ياد ببرد و آن عذاب در نفسش مجسّم نشود و بر قلب وى غلبه نكند از اين‌رو سزاوار است كه بنده در زحمت يا مشاهده بلا باشد و سزاوارترين بلايى كه او را به زحمت مى‌اندازد بلاى گرسنگى است زيرا در آن به غير از ياد كردن عذاب آخرت پنج فايده مهّم هست، و يكى از عللى كه موجب شد بلا به انبيا و اوليا و نيكان به ترتيب درجات نيكى آنها اختصاص يابد همين است، از اين روست كه چون به يوسف (ع) گفته شد، چرا گرسنه مى‌مانى با آن كه گنجهاى زمين در اختيار توست؟ فرمود: مى‌ترسم سير شوم و گرسنه را از ياد ببرم. بنابراين ياد آوردن گرسنگان و محتاجان يكى از فايده‌هاى گرسنگى است زيرا اين يادآورى انسان را به ترحّم و غذا دادن و مهربانى به خلق خدا فرا مى‌خواند و انسان سير از درد گرسنه بى‌خبر است.

فايده پنجم، اين فايده از بزرگترين فايده‌هاست و آن شكستن ميل به تمام معصيتها و مسلّط شدن بر نفس امّاره است،

زيرا سرچشمه تمام گناهان شهوتها و نيروهاست و ناگزير اساس نيروها و شهوتها غذاهاست، پس كاستن از غذاها هر نيرو و شهوتى را ضعيف مى‌كند، و تمام سعادتها در اين است كه انسان بر نفس خود مسلّط باشد و تمام بدبختيها در اين است كه نفس بر او مسلّط شود، و چنان‌كه بر چهار پاى چموش جز با گرسنگى دادن و لاغر كردن آن مسلّط نمى‌شوى و چون سير شود نيرو بگيرد و سركش شود و چموشى كند، نفس نيز چنين است.

به يكى از انسانها گفته شد: تو را چه شده است كه با پير شدن به بدنت نمى‌رسى و بدنت شكسته شده است؟ گفت: براى اين كه زود دچار غرور و كبر مى‌شود، و علنى فساد مى‌كند، مى‌ترسم نسبت به من چموش شود و مرا به هلاكت افكند، اگر آن را به سختيها وادار كنم محبوبتر است نزد من كه مرا