راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٣٥ - راه رياضت در سركوب شكمبارگى
است كه انسان به اندازهاى غذا بخورد كه نه احساس سنگينى معده كند و نه احساس گرسنگى، بلكه از شكم فراموش كند كه هرگز گرسنگى در آن مؤثّر نشود زيرا هدف از غذا خوردن زنده ماندن و توان يافتن بر عبادت است، و سنگينى معده مانع از عبادت مىشود، و درد گرسنگى نيز دل را سرگرم مىكند و از عبادت باز مىدارد پس هدف اين است كه معتدل غذا بخورد بطورى كه اثر خوردن در او باقى نماند تا به فرشتگان شبيه شود، زيرا فرشتگان منزّه از سنگينى غذا و درد گرسنگى هستند، و آخرين هدف انسان اقتدا كردن به آنهاست، و هر گاه انسان از سيرى و گرسنگى رهايى نداشته باشد، پس از حالت متوسّط كه اعتدال است دورتر خواهد شد.
مثل انسان در دورى از اين طرفهاى مخالف (افراط و تفريط) و رعايت حدّ وسط مانند مورچهاى است كه در وسط حلقه (فلزّى) بيفتد كه در آتش داغ شده و بر روى زمين افتاده است. مورچه كه به وسيله حلقه احاطه شده از گرماى آن مىگريزد و نمىتواند از زير حلقه بيرون رود. پس همواره در حال گريز است تا در مركز و وسط حلقه آرام بگيرد و اگر بميرد در همان جا خواهد مرد زيرا وسط حلقه نسبت به اطراف آن گرماى كمترى دارد همچنين تمايلات انسان به انسان محيط (و انسان محاط است) است همانند حلقه كه به مورچه محيط است و فرشتگان از اين حلقه بيرونند و راهى براى بيرون شدن انسان نيست در حالى كه او مىخواهد در بيرون بودن از اين حلقه به فرشتگان شبيه شود. بنابراين شبيهترين حالات انسان به فرشتگان دورى از حلقه است و دورترين جاها از اطراف حلقه وسط آن است نتيجه آن كه در تمام اين حالات مخالف (افراط و تفريط) حدّ وسط (وسط حلقه) مطلوب است، و پيامبر (ص) در گفتار خود از اين حالت به «خير الامور اوسطها»«٧٣» تعبير فرموده و خداى متعال در قرآن به آن اشاره فرموده است: كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا. هر زمان انسان احساس گرسنگى و سيرى نكند عبادت و انديشيدن برايش آسان مىشود و در نفس خود احساس سبكى مىكند
«٧٣» حديث را بيهقى در (( الشعب )) به صورت مرسل روايت كرده و پيش از اين گذشت .