راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٠٨ - شرح فضيلت گرسنگى و نكوهش سيرى

محبوبتر از قيام (عبادت) بيست شب است. پيامبر (ص) فرمود: «واى بر مردم از دو قبقب. عرض شد: اى رسول خدا آن دو چيستند؟ فرمود: شكم پرستى و همخوابگى» عيسى بن مريم (ع) فرمود: «دل به مرضى سخت‌تر از قساوت گرفتار نشده است، و هيچ نفسى به مرضى دشوارتر از تحريك گرسنگى گرفتار نشد و سنگدلى و تحريك گرسنگى دو افسار خوارى‌اند».

غزالى مى‌گويد: امّا سخنان بزرگان لقمان به پسرش گفت: «پسركم هر گاه معده پر شود انديشه بخوابد و حكمت لال شود اندامها از عبادت ناتوان شوند.»

شقيق گفت: عبادت حرفه‌اى است كه دكّان آن خلوت كردن و ابزار آن گرسنگى است.

فضيل گويد: خداى من، مرا و عيالم را گرسنه كردى و مرا در تاريكيهاى شب بدون چراغ رها كردى، و تو اين كار را نسبت به اولياى خود انجام مى‌دهى، پس به چه مقامى در پيشگاهت رسيده‌ام! يحيى بن معاذ گويد: گرسنگى راغبين (متمايلان به خدا) بيدار كننده و گرسنگى توبه كنندگان آزمايش و گرسنگى مجتهدان بزرگوارى، و گرسنگى شكيبايان سياست، و گرسنگى زاهدان حكمت است و در تورات است از خدا بپرهيز و هرگاه سير شدى از گرسنگى ياد كن.

ابو سليمان گويد: «اگر لقمه‌اى از شام شبم را رها كنم در نزد من محبوبتر است كه شب خود را تا صبح به عبادت قيام كنم».

و نيز گويد: گرسنگى در خزينه‌هاى خداست، آن را نمى‌دهد جز به كسى كه دوست دارد.

سهل شوشترى بيست و اندى روز گرسنگى مى‌كشيد و چيزى نمى‌خورد و يك درهم براى خوراك سالش كافى بود. او به گرسنگى اهميّت مى‌داد و در آن زياده روى مى‌كرد تا آنجا كه گفت: در روز قيامت هيچ كار نيكى به انسان داده نشود كه بزرگتر از ترك زيادى غذا و اقتدا كردن به پيامبر (ص) در غذا خوردنش باشد.