اين دو وسيله به راههاى دشوار (بيابان طبيعت) هدايت مى‌شود و گرنه راههاى اين بيابان بسيار است و دشوار. عبد الله بن مسعود گويد: «روزى پيامبر خدا (ص) خطى ترسيم كرد» و فرمود: اين راه خداست سپس خطهايى از چپ و راست آن ترسيم كرد و فرمود: اين راهها راههاى شيطان است و در هر راهى شيطانى است كه (آدمى را) به آن راه دعوت مى‌كند. آنگاه اين آيه را تلاوت فرمود: وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ.«١٣٤» يعنى از آن خطوط (شيطان) نرويد. پس پيامبر خدا (ص) كثرت راههاى شيطان را بيان فرموده است.

ما نمونه‌اى از راههاى دشوار شيطان را ياد آور شديم كه از آن راهها عالمان و عابدانى كه خود را از گناهان و شهوتها نگاه مى‌دارند، مى‌فريبد و اينك نمونه‌اى از راههاى آشكار شيطان را يادآور مى‌شويم كه (بر هيچ كس) پوشيده نيست جز اين كه انسان مجبور مى‌شود از آن راه برود، چنان كه از پيامبر (ص) روايت شده كه فرمود: در ميان بنى اسرائيل راهبى بود پس شيطان پيش كنيزى مى‌آمد و گلويش را سخت بفشرد و در دل خاندانش انداخت كه دواى او در دست آن راهب است. پس بيمار را نزد آن راهب آوردند و او مريض را نپذيرفت. امّا همچنان از او تقاضا كردند تا او را پذيرفت. كنيز در نزد راهب بود تا درمانش كند. پس شيطان نزدش آمد و وسوسه كرد و نزديكى كردن با كنيز را در نظرش آراست و همچنان وسوسه مى‌كرد تا با او نزديكى كرد و از راهب باردار شد. پس او را وسوسه كرد و گفت: بزودى رسوا مى‌شوى خاندان كنيز پيش تو مى‌آيند. بنابراين او را بكش و اگر خاندانش آمدند بگو مرده‌

«١٣٤» انعام / ١٥٣: اين راه مستقيم من است از آن پيروى كنيد و از راه هاى مختلف (و انحرافى ) پيروى نكنيد. كه شما را از راه حق دور مى سازد اين چيزى است كه خداوند شما را به آن سفارش مى كند تا پرهيزگار شويد. حديث را احمد و عبد بن حميد، نسايى ، بزار، ابن منذر، ابن ابى خاتم ، ابوالشيخ ، ابن مردويه و حاكم روايت كرده اند و از ابن مسعود آن را صحيح دانسته چنان كه در (( الدرّالمنثور، )) ج ٣، ص ٥٥-٥٦ آمده است .