راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٦٤ - توضيح تفاوت ميان دو مقام با مثالى حسّى

وَ من يَتَّقِ الله يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ من حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ.«٨٦» گفته شده: «خدا برايش راه بيرون شدن از اشكالات و اشتباهات را قرار مى‌دهد» و نيز فرمود: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا الله يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً.«٨٧» گفته شده منظور اين است كه خدا نورى را به او عطا مى‌كند كه با آن ميان حق و باطل فرق بگذارد و با آن وى را از اشتباهات بيرون بياورد. از اين رو پيامبر (ص) در دعاى خود از خدا درخواست نور مى‌كرد، و عرضه مى‌داشت: «بار خدايا به من نورى بده و بر نورم بيفزاى و در دلم و گوشم نورى قرا بده تا اين كه عرض كرد: در مو و پوست و گوشت و خونم نورى قرار ده»«٨٨» و از آن حضرت درباره گفتار خداوند: أَ فَمَنْ شَرَحَ الله صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‌ نُورٍ من رَبِّهِ.«٨٩» سؤال شد كه منظور از اين شرح (صدر) چيست؟ حضرت فرمود: «منظور توسعه است هر گاه نور در دل وارد شود سينه وسعت يابد و حوصله زياد شود». پيامبر در حقّ ابن عبّاس فرمود: «بار خدايا ابن عبّاس را در دين دانايى بده و تأويل را به او بياموز.»«٩٠»

على (ع) فرمود: «چيزى كه پيامبر در نهان برايمان حديث كرده باشد جز اين حديث نيست كه خداوند سبحان درك كتابش (قرآن) را به بنده‌اى بدهد.»«٩١» و اين عمل آموختنى نيست، و در تفسير گفته خداى متعال: يُؤْتِي الْحِكْمَةَ من يَشاءُ.«٩٢» گفته شده كه منظور فهم قرآن است، و خداى متعال‌