راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٢٢ - فرو نشاندن خشم پس از بروز آن

از تو انتقام بكشد؟ از كوچك شدن در چشم مردم مى‌پرهيزى ولى از كوچك شدن در نزد خدا و فرشتگان و پيامبران به انتقام گرفتنت از اين شخص نمى‌پرهيزى؟ پس هرگاه خشم خود را فرو مى‌خورد سزاوار است كه براى خدا باشد زيرا فرو خوردن خشم وى را در پيشگاه خدا بزرگ مى‌كند. پس او را با مردم چه كار. خوارى كسى كه به او ستم كرده در روز قيامت بيشتر از خوارى اوست اگر در دنيا انتقام بگيرد، آيا دوست ندارد او نيز بپا خيزد آنگاه كه در روز قيامت ندا دهند كه هركس اجرش بر خداست به پا خيزد و بر نخيزد مگر كسى كه به پا خيزد از حقّى گذشته باشد؟ اين اعتقاد و نظاير آن از معارف ايمان است كه بايد در قلبش جايگزين شود.

و- بداند خشم او نشأت گرفته از تعجّب اوست كه چرا كار بر طبق خواسته خدا شده و به دلخواه او نشده است. پس چگونه مى‌گويد: خواسته من سزاوارتر از خواسته خداى متعال است، در حالى كه خشم خدا بزرگتر از خشم اوست.

امّا درمان خشم با عمل آن است كه به زبانت بگويى: «از شيطان رجيم به خدا پناه مى‌برم.» و اين دستور رسول خدا در هنگام خشم است«٤٢» و هر گاه عايشه غضب مى‌كرد پيامبر (ص) بينى او را مى‌گرفت و مى‌فرمود: «اى عويش بگو: بار خدايا پروردگار محمّد گناه مرا بيامرز و خشم دلم را ببر و از فتنه‌هاى گمراه كننده مرا حفظ كن.»«٤٣»

مستّحب است كه آن دعا را بخوانى و اگر با آن دعا خشم برطرف نشد در صورتى كه ايستاده‌اى بنشين و اگر نشسته‌اى تكيه بده و به زمينى كه از آن آفريده شده‌اى نزديك شو تا از خوارى نفس خويش آگاه شوى و با نشستن و تكيه دادن آرامش بطلب، زيرا عامل خشم حرارت است و عامل حرارت حركت است، چرا كه پيامبر (ص) فرمود: «غضب پاره آتشى است كه در دل برافروخته‌