راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٠٢ - فصل احاديث در فضيلت علم از طريق خاصّه

خرد مراتب سه گانه‌اى‌ست كه اگر يكى از آنها را در جامعه‌اى قرار دهم نشانه آن است كه نابودى آنها را نمى‌خواهم.

گفته شده است: اين كه خداوند پرهيزگارى را بر دانش و خرد مقدّم داشته براى اين است كه پرهيزگارى بدون دانش تحقّق نمى‌يابد، و چنان كه پيش از اين بيان شده است بهشت جز با خوف و خشيت از خداوند به دست نمى‌آيد، و خشيت تنها بر اثر علم و دانش حاصل مى‌شود، از اين رو خداوند علم را بر عقل مقدّم داشته است چه عالم ناگزير بايد عاقل باشد.

خداوند در سوره هفدهم انجيل مى‌فرمايد: واى بر كسى كه نام و آوازه علم به گوش او برسد، و به طلب آن برنيايد. او چگونه مى‌خواهد در جهنّم با نادانان محشور و همنشين گردد. دانش را بخواهيد و آن را فرا گيريد، زيرا دانش اگر شما را به سعادت نرساند بدبخت نمى‌كند، و اگر مرتبه شما را بلند نگرداند موجب پستى شما نمى‌شود، و اگر شما را توانگر نكند نيازمند نمى‌سازد، و اگر به شما سود نرساند زيانبخش نخواهد بود. نگوييد بيم آن داريم كه عالم شويم و عمل نكنيم. علم براى دارنده‌اش شفاعت مى‌كند، و بر خدا حقّ است كه او را خوار و زبون نگرداند. خداوند در روز رستاخيز مى‌فرمايد: اى گروه عالمان و دانشوران درباره خدايتان چه گمان داريد؟ مى‌گويند گمانمان اين است كه بر ما رحم كند، و ما را مورد آمرزش قرار دهد خداوند مى‌فرمايد: همين را انجام دادم، اين كه من حكمت و دانش خود را به شما سپردم براى اين نبود كه بدى را براى شما خواسته باشم، بلكه خيرى را برايتان اراده كرده بودم. اينك در زمره بندگان شايسته من و در زير سايه رحمتم به بهشت من در آييد.

مقاتل بن سليمان گفته است: در انجيل يافتم كه خداوند به عيسى (ع) فرموده است: عالمان را گرامى بدار و قدر و منزلت آنها را بشناس، زيرا من آنان را بر همه آفريدگانم جز پيامبران و فرستادگانم مزيّت و برترى داده‌ام، همچون مزيّت خورشيد بر ستارگان، و فضيلت آخرت بر دنيا، و برترى من بر همه چيز.

از سخنان مسيح (ع) است كه: هر كس بداند و عمل كند در ملكوت‌