راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤١٦ - باب هفتم در سبب تدريج در ارشاد و ترتيب درجات اعتقاد

خود استحقاق آن را دارند، بر اثر رحمت و شفاعتى كه شامل حال آنها مى‌شود از دوزخ رهايى مى‌يابند. و خداوند به هر كس كه در برابر انجام دادن عملى وعده ثواب و پاداش داده است بى‌ترديد به وعده خود وفا مى‌كند، و هرگز از وعده خود تخلّف نخواهد كرد، و هر كس را بر ارتكاب عملى از كيفر آن بيم داده مخيّر است كه او را به مقتضاى عدلش عذاب كند، و يا به فضل و كرمش از او درگذرد، خداوند متعال فرموده است: إِنَّ الله لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ به وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ«٤٢».

در خبر است كه «امير مؤمنان (ع) قسمت كننده بهشت و دوزخ است»،«٤٣» زيرا با دوستى و دشمنى آن حضرت است كه بهشتيان از دوزخيان جدا مى‌شوند، و اين بدان خاطر است كه محبّت او ايمان و بغض او كفر است، و چنان كه امام صادق (ع) فرموده است: بهشت براى مؤمنان و دوزخ براى كافران آفريده شده است«٤٤». خداوند پيروى آنان را بهره و نصيب ما فرمايد همچنان كه به جود و احسان خود محبّت آنها را روزى ما ساخته است.

باب هفتم در سبب تدريج در ارشاد و ترتيب درجات اعتقاد

غزّالى گفته است: «آنچه را در زمينه عقيده بيان كرديم بايد به كودك در آغاز نوجوانى‌اش مقدّم بر هر چيز به او تلقين گردد، تا آنها را ياد گيرد، و سپس بتدريج كه بر عمر او افزوده مى‌شود معانى آنها بر او معلوم و روشن مى‌گردد.

نخستين مرحله يادگيرى و حفظ آنها، سپس فهميدن و پس از اينها مرحله اعتقاد