راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٢٥ - كتاب قواعد عقايد

مطابق با مقتضاى عقل سليم است حجّت در آن وجود دارد، به اين جهت براهين او درخور پيروى است، و دلائل و بيّنات او الزام‌آور است. علاوه بر اين آنچه را شرع درباره شناخت آفريدگار و صفات او به دست مى‌دهد به منزله ضروريّاتى است كه هر كس از كمترين عقل برخوردار باشد به درستى آنها حكم مى‌كند، چنان كه اين مطلب را بزودى بيان خواهيم كرد. به اين ترتيب ثابت شد كه آنچه در شرع آمده براى هدايت و رسيدن به حقّ كافى است، مضافا بر اين كه قوانين آن با طبيعت دارندگان عقل سليم سرشته شده است. بنابراين به تكلّف‌گويى متكلّفان از هر طبقه‌اى كه باشند با همه اختلاف رأى و تناقض عقيده‌اى كه دارند نيازى نيست تا دلائلى اظهار و براهينى را درباره مسائل دين اقامه كنند، زيرا اينان نادانى و گستاخى را در خود جمع كرده‌اند. امّا نادانى آنها از آن جهت است كه مورد دلالت را در آنچه حقّ تعالى بر آن اقامه دليل فرموده نشناخته‌اند، و گستاخى آنها بدين سبب است كه آنان دلائل موهوم خود را در اين وارد ساخته و نظر خود را نسبت به آنچه حق تعالى در آن اقامه دليل كرده كاملتر دانسته، و با خداوند به معارضه پرداخته‌اند. آيا خداوند آيينى ناقص فرو فرستاده و براى تكميل آن از آنان درخواست كمك شده است، يا آن كه خداوند دين كاملى را نازل كرده، و پيامبر (ص) در تبليغ و اداى آن كوتاهى كرده است؟ در حالى كه خداوند مى‌فرمايد: ما فَرَّطْنا في الْكِتابِ من شَيْ‌ءٍ«١٨» و نيز: و فيه تبيان كلّ شى‌ء«١٩»، و نيز امير مؤمنان (ع) فرموده است: «همانا قرآن ظاهرش زيبا و آراسته و باطنش ژرف و بى‌پايان است شگفتيهاى آن از ميان نمى‌رود، و شگرفهاى آن پايان نمى‌پذيرد، و تاريكيها جز به آن برطرف نمى‌شود.»«٢٠»