راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٠٤ - فصل احاديث در فضيلت علم از طريق خاصّه

اين است كه: اندكى دانش بياموزيم نزد ما محبوبتر است از اين كه هزار ركعت نماز مستحبّ به جا آوريم.

و گفته است: از پيامبر خدا (ص) شنيديم كه مى‌فرمود: «هنگامى كه مرگ به سراغ طالب علم مى‌آيد چنانچه در حال تحصيل باشد شهيد مرده است.»

غزّالى مى‌گويد: وهب بن منبّه گفته است: دانش شرافت مى‌آورد، هر چند دارنده آن پست باشد عزّت مى‌آورد، هر چند دارنده آن خوار باشد، انسان را به خداوند نزديك مى‌كند هر چند دور و مبغوض باشد، توانگرى مى‌آورد اگر چه بينوا باشد بزرگوارى مى‌آورد، هر چند دارنده آن كوچك و حقير باشد هيبت و شكوه مى‌آورد، هر چند پست و زبون باشد تندرستى مى‌آورد، اگر چه بيمار و دردمند باشد.

يكى از عارفان مى‌گويد: مگر نه اين است اگر بيمار از خوردن و نوشيدن و دارو منع شود مى‌ميرد، دل نيز چنين است اگر از دانش و تفكّر و حكمت محروم گردد خواهد مرد.

عارفى ديگر گفته است: هر كس در نزد عالم و دانشمندى بنشيند اگر چه نتواند از دانش او چيزى از بر كند، از هفت فضيلت برخوردار مى‌شود:

١- به كرامت و پاداشى كه نصيب دانشجويان و طالبان علم مى‌شود دست يافته است.

٢- مادام كه در محضر دانشمند به سر مى‌برد از گناهان مصون است.

٣- آنگاه كه از خانه خود به قصد تحصيل دانش بيرون مى‌آيد رحمت خداوند بر او نازل مى‌شود.

٤- هنگامى كه در حلقه درس دانشمند حضور مى‌يابد، از رحمتى كه بر اين مجلس سايه مى‌افكند بهره‌اى عايد او مى‌گردد.

٥- تا زمانى كه به سخنان عالم گوش فرا مى‌دهد، كار او طاعت به شمار مى‌آيد، و در نامه اعمال او نوشته مى‌شود.

٦- هر گاه به رغم شنيدن گفتار دانشمند نتواند چيزى از سخنان او را درك كند، و از جرمان خود در فهم دانش دلتنگ شود، همين دلتنگى و اندوه، وسيله‌اى براى تقرّب او به درگاه خداوند متعال خواهد بود، چه او فرموده است: من در دلهاى شكسته جاى دارم.

٧- او با حضور خود در مجلس عالم، احترام و تكريم مسلمانان را نسبت به‌