راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٠٣ - فصل احاديث در فضيلت علم از طريق خاصّه

آسمانها به بزرگى ياد مى‌شود.

فصل‌

غزّالى مى‌گويد: «امّا آثار ...» وى برخى از آنچه را ما از علماى خود در زمينه اخبار ذكر كرديم در اين جا نقل كرده، و پاره‌اى از احاديث نبوى را به دسته‌اى از صحابه نسبت داده، و همين كار را در مورد آثارى كه در فضيلت تعليم و تعلّم بيان كرده انجام داده است. در اخبارى كه در اين دو قسمت آورده بعضى از آنچه را ما از طريق شيعه نقل كرده‌ايم ذكر كرده است.

غزّالى آنچه را در ضمن آثار بيان كرده اين است كه: «ابو الاسود دوئلى گفته است: چيزى از دانش گرامى‌تر نيست، پادشاهان حاكمان بر مردم، و دانشمندان حكمرانان بر پادشاهانند.

ابن عبّاس گفته است: سليمان بن داوود (ع) ميان علم و پادشاهى و مال مخيّر شد كه هر كدام را بخواهد اختيار كند، وى علم را برگزيد، و مال و پادشاهى نيز با آن به او داده شد.

يكى از دانشمندان گفته است: كاش مى‌دانستم كسى كه از علم تهيدست است چه چيزى به دست آورده، و آن كه به دانش دست يافته چه چيزى را از دست داده است.

ابن عبّاس گفته است: پاره‌اى از شب را به مذاكره علوم پرداختن نزد من محبوبتر از احياى آن شب است.

به يكى از حكيمان گفته شد: چه چيزهايى بايد گردآورى و ذخيره كرد؟

پاسخ داد: چيزهايى كه اگر كشتى تو غرق شود به همراه تو شنا كند، يعنى دانش.

گفته شده است: منظور او از غرق كشتى، نابودى بدن او به سبب مرگ است.

يكى از حكيمان گفته است: من به دو كس بيش از هر شخص ديگر ترحّم مى‌كنم. آن كه تحصيل دانش مى‌كند ليكن نمى‌فهمد، و آن كه مى‌فهمد و در صدد تحصيل دانش نيست.»

مى‌گويم: يكى از دانشمندان ما گفته است: از جمله گفته‌هاى ابوذر (ره)