راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٤٣ - نشانههاى عالمان آخرت
بدترين بدان عالمان بد، و خوبترين خوبان عالمان خوب مىباشند«٤٢».
ابو الدّرداء گفته است: واى يك بار بر كسى است كه نداند، و هفت بار بر كسى است كه بداند و عمل نكند«٤٣».
مكحول از عبد الرحمان بن غنم روايت كرده كه گفته است: ده نفر از اصحاب پيامبر خدا (ص) براى من نقل كردند، كه ما در مسجد قبا علم مىآموختيم، ناگهان پيامبر خدا (ص) بر ما وارد شد، و فرمود: آنچه مىخواهيد بياموزيد، امّا تا آنها را به كار نبنديد خداوند به شما مزد نخواهد داد«٤٤».
عيسى (ع) فرموده است: كسى كه علم مىآموزد، و به آن عمل نمىكند مانند زنى است كه پنهانى زنا دهد و از آن آبستن شود، و چون باردارى او آشكار گردد رسوا و مفتضح گردد به همين ترتيب كسى كه علم خود را به كار نمىبندد خداوند متعال او را در روز رستاخيز در برابر همه خلايق رسوا و مفتضح خواهد ساخت.
ابن مسعود گفته است: بزودى روزگارى فرا مىرسد كه شيرينى دلها بدل به شورى مىشود در آن زمان عالم و دانشجو از علم سود نمىبرند، دلهاى عالمان مانند زمين شورهزار مىگردد، كه باران بر آن مىبارد، ليكن گوارايى از آن حاصل نمىشود، و اين زمانى است كه دلهاى عالمان به دوستى دنيا گرايد، و آن را بر آخرت برگزينند، در اين هنگام خداوند منابع حكمت را از آنها مىگيرد، و چراغهاى هدايت را در دلهاى آنها خاموش مىگرداند، از اين رو هنگامى كه عالم آنان را ديدار مىكنى با زبان، ترس خود را از خدا به تو خبر مىدهد ليكن عمل او بيانگر بىپروايى و فجور اوست، در آن روزگار زبانهاى پربار فراوان، و دلهاى پاك قحط و ناياب است، به خدايى كه جز او خدايى نيست اين وضع سببى جز اين ندارد كه معلّمان علم را براى غير خدا تعليم
«٤٢» العلم ابن عبدالبر المختصر ص ٩١
«٤٣» العلم ابن عبدالبر المختصر ص ٩٦
«٤٤» العلم ابن عبدالبر المختصر ص ٩٧