راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٥٧ - فصل خداوند يگانه است و انبازى ندارد

چهار ماه ديگر پدر و مادرش را مى‌شناسد و مى‌داند كه در تأمين روزى خود به آنها نيازمند است، پس گريه او در اين دوران در واقع دعا براى پدر و مادر و طلب سلامتى و بقاى آنهاست.

در حديث مشهور آمده است: «هر نوزادى بر فطرت خداپرستى به دنيا مى‌آيد، و پدر و مادرش او را يهودى يا نصرانى و يا مجوسى مى‌كنند.»«٢٥»

از يكى از اهل معرفت و توحيد دليل اثبات صانع را پرسيدند پاسخ داد:

روز ما را از چراغ بى‌نياز كرده است.

گفتار غزّالى در اين باره به خواست خداوند در كتاب محبّت و انس از بخش منجيات بزودى خواهد آمد.

فصل: خداوند يگانه است و انبازى ندارد

او خداوندى است يگانه كه هيچ شريك و انبازى ندارد، زيرا چنان كه خود فرموده است: وَ ما كانَ مَعَهُ من إِلهٍ إِذاً لَذَهَبَ كُلُّ إِلهٍ بِما خَلَقَ وَ لَعَلا بَعْضُهُمْ عَلى‌ بَعْضٍ سُبْحانَ الله عَمَّا يَصِفُونَ«٢٦»، يعنى اگر خداوند تعدّد داشت آفرينش هر يك از آنها با ديگرى متفاوت بود، و هر كدام فرمانروايى مملكت خويش را داشت، و قهرا مانند پادشاهان دنيا ميان آنها جنگ و ستيز اتّفاق مى‌افتاد.

از امام صادق (ع) پرسيدند: دليل بر يگانگى خدا چيست؟ فرمود:

«پيوستگى و انسجام تدبير، و تماميّت خلقت چنان كه فرموده است: لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا الله لَفَسَدَتا.«٢٧» مقصود امام (ع) اين است كه اگر خدا متعدّد بود ارتباط ميان موجودات وجود نداشت بلكه نظام جهان به هم مى‌ريخت، و آسمانها و زمين‌