غزّالى مى‌گويد: و امّا گفتار پيامبر خدا (ص) كه فرموده است «آب پليدى برنمى‌دارد» مبهم است، زيرا اگر يكى از اوصاف سه گانه‌اش تغيير كند نجس مى‌شود. و اگر گفته شود: مقصود آبى است كه حالتش تغيير نكرده است در پاسخ مى‌توان گفت: كه آب غالبا به نجاسات معمولى تغيير حالت نمى‌دهد. به علاوه، اين سخن در نجاست آبى كه كمتر از دو قلّه (يك كرّ) باشد نوعى تمسّك به مفهوم است، و مفهوم را با دلايلى كمتر از آنچه ذكر شد مى‌توان ترك كرد. و ظاهر گفتار پيامبر خدا (ص) كه «آب پليدى برنمى‌دارد» گوياى نفى پليدى و بدين معناست كه آب پليدى را منتفى و بر آن غلبه مى‌كند، و آن را به صفت خود درمى‌آورد، چنان كه مى‌گويند: المملحة لا تحمل كلبا و لا غيره يعنى نمكزار بر سگ و غير آن غالب مى‌شود و آنها را نمك مى‌گرداند. و اين بدان سبب است كه مردم گاهى در آبهاى قليل استنجا مى‌كردند، و ظرفهاى نجس را در آن فرو مى‌بردند، و در اين ترديد داشتند كه آيا با اين كارها آب به طور مؤثّر تغيير حالت داده است يا نه؟ به اين جهت پيامبر (ص) روشن فرمود كه اگر به اندازه دو قلّه باشد با اين نجاسات متغيّر نمى‌شود. و اگر گفته شود: پيامبر (ص) فرموده است «آب پليدى برنمى‌دارد»، در حالى كه اگر پليدى زياد باشد آب متغيّر مى‌شود. پاسخ اين است كه مطلب را باژگونه فهميده‌اى چه اگر نجاست بسيار شود به طورى كه محسوس باشد در حكم آبى خواهد بود كه حامل نجاست است، لذا بنابر هر دو مذهب (شافعى و مالك) بايد آن را به نجاست معمولى تخصيص داد.

مى‌گويم: آنچه از احاديث ما دانسته مى‌شود اين است كه آب مستعمل در طهارت از حدث و شرب در حال اختيار بويژه آب مستعمل در طهارت ناگزير بايد اختصاصات زيادترى داشته باشد، و اقلّ آنها اين است كه اگر آب قليل (كمتر از يك كرّ) باشد نبايد به هيچ وجه با نجاست تماس حاصل كرده باشد.

از اين رو جايز است آنچه بر نجس شدن آب قليل بدون تغيير حالات سه گانه آن دلالت دارد بر منع از استعمال آن در اين دو مورد حمل كنيم نه در استعمالات‌