راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٠٦ - شرايط مناظره و آداب آن

كسى كه دچار شكّ است، و يا از تقوا بى‌بهره است.»«١٧» و در روايت ديگرى آمده است: «جز كسى كه از آنچه در سينه دارد به تنگ آمده است.»«١٨»

و نيز به سند خود از امام موسى بن جعفر (ع) روايت مى‌كند، كه به علىّ بن يقطين فرمود: «به يارانت دستور ده زبان خود را نگه دارند و دشمنى در دين را ترك كنند، و در عبادت خداوند متعال بكوشند.»«١٩»

همچنين شيخ صدوق به سند خود از محمّد بن عيسى نقل مى‌كند كه گفته است: در كتاب علىّ بن هلال خواندم كه او از امام موسى بن جعفر (ع) پرسيد كه آنها (ائمّه ع) از كلام در دين نهى كرده‌اند، و اين سخن را پيروان متكلّم شما بدين گونه تأويل كرده‌اند كه اين نهى متوجّه كسى است كه قادر به بحث كلامى در دين نيست، امّا كسى كه بخوبى از عهده اين امر برمى‌آيد از اين كار نهى نشده است. آن حضرت در پاسخ نوشت: «دانا و نادان نبايد در دين مناظره كنند، زيرا زيان آن از سودش بيشتر است.»«٢٠» و امثال اين احاديث فراوان است.

فصل: آفت برخى از انواع وعظ و تذكير

غزّالى مى‌گويد: اين صفات نكوهيده نيز بناچار جزو خصلتهاى همه كسانى است كه به تذكير و وعظ اشتغال دارند، و مقصود آنها مقبوليّت عامّه و به دست آوردن جاه و مقام و رسيدن به ثروت و عزّت است، همچنين لازمه آنهايى است كه به علم مذهب و فتوا مشغولند، و قصدشان احراز مقام قضاوت و توليت اوقاف و پيشى جستن بر اقران و امثال است. خلاصه اين كه صفات مذكور بناچار جزو خصلتهاى همه كسانى است كه هدفشان در تحصيل علم چيزى غير از