شنوايى و بينايى كمال است و چطور امكان دارد كه مخلوق كاملتر از خالق و مصنوع شريفتر و جامعتر از صانع باشد، و چگونه ممكن است اين تقسيم عادلانه باشد هر گاه نقص را متوجّه او كنيم و كمال را در مخلوق و مصنوع او بدانيم، يا چگونه امكان‌پذير است استدلال ابراهيم (ع) در برابر پدرش (عمويش. م) كه به سبب نادانى و درماندگى بتان را مى‌پرستيد درست باشد كه به او گفت: لِمَ تَعْبُدُ ما لا يَسْمَعُ وَ لا يُبْصِرُ وَ لا يُغْنِي عَنْكَ شَيْئاً«٣١» و اگر سخن ابراهيم (ع) درباره معبودش را به او برگردانيم حجّت وى باطل و دليلش ساقط خواهد شد، و قول حق تعالى كه: وَ تِلْكَ حُجَّتُنا آتَيْناها إِبْراهِيمَ عَلى‌ قَوْمِهِ«٣٢» صدق نخواهد كرد، و خداوند متعال برتر و منزّه از اين است، بلكه دورى به هر اندازه باشد مانع شنوايى او نبوده، و تاريكى حايل بينايى او نيست هيچ شنيدنى هر چند پنهان باشد از علم او دور نيست، و هيچ ديدنى هر چند ريز و خرد باشد از ديد او بركنار نمى‌باشد، او رازها و سخنان بيخ‌گوشى را مى‌شنود، و آنچه را در اعماق خاك است مى‌بيند، و حركت ذرّه را در امواج فضا مى‌داند، و جنبش مورچه سياه را بر روى سنگ سخت در شب تاريك، بلكه آنچه ريزتر و ناپيداتر از آن است مى‌داند، و ذرّه‌اى از آنچه در آسمانها و زمين است از علم او پنهان نيست، يَعْلَمُ ما يَلِجُ في الْأَرْضِ وَ ما يَخْرُجُ مِنْها وَ ما يَنْزِلُ من السَّماءِ وَ ما يَعْرُجُ فِيها، ... وَ يَعْلَمُ ما في الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ، وَ ما تَسْقُطُ من وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُها، ... وَ ما تَخْرُجُ من ثَمَراتٍ من أَكْمامِها وَ ما تَحْمِلُ من أُنْثى‌ وَ لا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِ، ... يَعْلَمُ ما تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثى‌ وَ ما تَغِيضُ الْأَرْحامُ وَ ما تَزْدادُ وَ كُلُّ شَيْ‌ءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدارٍ، عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعالِ، سَواءٌ مِنْكُمْ من أَسَرَّ الْقَوْلَ وَ من جَهَرَ به وَ من هُوَ مُسْتَخْفٍ بِاللَّيْلِ وَ سارِبٌ بِالنَّهارِ«٣٣».

«٣١» مريم / ٤٢: چرا چيزى را پرستش مى كنى كه نمى شنود و نمى بيند و هيچ مشكلى را از تو حل نمى كند

«٣٢» انعام / ٨٣: اينها دلايل ما بود كه به ابراهيم در برابر قومش داديم

«٣٣» حديد / ٤: آنچه را در زمين فرو مى رود مى داند و آنچه را از آن خارج مى شود و آنچه از آسمان نازل مى گردد و آنچه به آسمان بالا مى رود انعام / ٥٩: آنچه را در خشكى و درياست مى داندهيچ برگى (از درختى ) نمى افتد مگر اين كه از آن آگاه است فصلت / ٤٧: هيچ ميوه اى از غلاف خود خارج نمى شود و هيچ مونثى باردار نمى گردد و وضع حمل نمى كند مگر به علم و آگاهى اورعد / ٨: (خدا) از جنينهايى كه هر انسان يا حيوان ماده اى حمل مى كند آگاه است و نيز از آنچه رحمها كم مى كنند (پيش از موعد مقرر مى زايند) و هم از آنچه افزون مى كنند و هر چيز نزد اومقدار معينى دارد داناى غيب و شهود است و بزرگ و متعالى است آن كه پنهانى سخن بگويد ويا آشكارا نزد او برابر است و آن كه شبانگاه مخفيانه حركت مى كند يا در روشنايى روز