روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٢ - ترجمه
وَ مَنْ يَدْعُ مَعَ اللّٰهِ إِلٰهاً آخَرَ لاٰ بُرْهٰانَ لَهُ بِهِ ،گفت:هركس كه [١]با خداى خدايى را خواند كه او را برآن حجّتى و برهانى نباشد،حساب و شما را و به نزديك خداى باشد،و معنى آن است كه:هركس كه اين معنى كند،خود او را برهان و حجّت نباشد،[٨٠-پ]و مثله قوله-عزّ و جلّ: وَ يَقْتُلُونَ الْأَنْبِيٰاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ [٢]... ،و كشتن پيغامبران جز به ناحق نباشد،و مثله قول الشّاعر-شعر:
على لاحب لا يهتدى بمناره
اى لا منار هناك فيهتدى به،و اين را و اخوات او را شرح تمام رفته است، وجهى ندارد اعادت كردن. إِنَّهُ لاٰ يُفْلِحُ الْكٰافِرُونَ ،كه شأن و كار چنان افتاد كه كافران را فلاح و ظفر و بقا نباشد.
آنگه رسول را و امّت [٣]را دعا آموخت،گفت: وَ قُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ أَنْتَ خَيْرُ- الرّٰاحِمِينَ ،بگو بار خدايا!بيامرز و ببخشاى و تو بهترين بخشايندگانى،چه بخشايش همه از بخشايش تو است،و هركه ببخشايد منّت نهد،و بخشايش تو بىمنّت باشد.
حنش بن عبد اللّه الصّغانى [٤]گفت:عبد اللّه مسعود روزى به مبتلايى بگذشت،بر او رفت و اين آيات من قوله: أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّمٰا خَلَقْنٰاكُمْ عَبَثاً... ،تا به آخر سورت در گوش او خواند،نيك شد و برپاىخاست.رسول-عليه السّلام-گفت:چه خواندى در گوش او؟گفت:اين آيتها.رسول-عليه السّلام-[گفت] [٥]:به آن خداى كه جان من به امر وى است،اگر بندهاى از سر يقين و ايمان اين بر كوه خواند از جاى بشود [٦].
[١] .آط،آج،لب،آل+او.
[٢] .سورۀ آل عمران(٣)آيۀ ١١٢.
[٣] .همۀ نسخه بدلها+او.
[٤] .همۀ نسخه بدلها:حبش بن عبد اللّه الصّغانى.
[٥] .اساس:ندارد،از آط،افزوده شد.
[٦] .آل+به بركت و عظمت اين آيات.