روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١٩ - ترجمه

قوله تعالى: يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تَدْخُلُوا بُيُوتاً غَيْرَ بُيُوتِكُمْ -الآية.عدىّ بن ثابت گفت:سبب نزول آيت آن بود كه،زنى انصارى به نزديك رسول [١]آمد و گفت:يا رسول اللّه!اوقاتى است كه مرا حالتى مى‌باشد كه من نمى‌خواهم كه پدرم يا فرزندم مرا بدان حالت ببينند،و ايشان در سراى من مى‌آيند و ديگران [٢]،مرا از آن كراهت است،چگونه سازم؟خداى تعالى اين آيت فرستاد و خطاب كرد با جملۀ مؤمنان، گفت:اى گرويدگان به خدا و رسول!در هيچ خانه مشوى كه نه خانۀ [٣]شما باشد، حَتّٰى تَسْتَأْنِسُوا ،تا مستأنس نشوى.بعضى مفسّران گفتند:اين«استيناس»،به معنى استيذان است،يعنى تا دستورى خواهى.

سعيد جبير گفت از عبد اللّه عبّاس كه:قرآن منزل اين است كه:«حتّى تستأذنوا»، و لكن نويسنده را خطا افتاد و ابىّ كعب و عبد اللّه عبّاس و اعمش«حتّى تستأذنوا» خواندند،و بيشتر مفسّران گفتند:در آيت تقديم و تأخيرى است،و تقدير آن است كه:حتّى تسلّموا على اهلها و تستأذنوا [٤]،براى آن‌كه سلام پيش از استيذان بايد،و در مصحف عبد اللّه مسعود مقدّم [٥]مؤخّر نبشته است چنين كه گفتيم.

عمرو بن سعيد [٦]الثّقفىّ گفت:مردى به در حجرۀ رسول آمد دستورى خواست و گفت:أ الج [٧]،درآيم؟رسول-عليه السّلام-كنيزكى را [٨]-نام او روضه-گفت:اين مرد دستورى نمى‌داند خواستن،برو و او را بياموز.او بيامد و گفت:يا هذا،چون دستورى خواهى،اوّل بگوى:السّلام عليكم أ ادخل.مرد اين بشنيد و بياموخت و بگفت [٩].

دستورى داد تا [١٠]در سراى رفت،و اگر اين تعسّف نكنند از تقديم و تأخير [١١]روا باشد، چه«واو»ايجاب ترتيب نكند،روا بود كه آنچه در لفظ مقدّم بود در معنى و مراد مؤخّر باشد.