فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٤ - جرائم امنيت عمومى -محاربه- آیت الله سيد محمد باقر حكيم
ـ روايت عياشى(شماره يازده) :
اگر فقط رهگذران را ترسانده باشند ولى كسى را نكشته و مالى را نگرفته باشند، آنان را به جرم ايجاد ترس در راهها بايد زندانى كرد. معناى «نفي من الارض» همين است.
ـ روايت سكونى(شماره پنج) درباره حكم كسى كه خانه و اثاث مردم را آتش زده باشد.
ـ روايت معتبر منصور از امام صادق(ع)(شماره شش):
دزد، محارب با خدا و رسول است؛ پس او را بكشيد.
دراين روايت دزدى و ارتكاب جرم، به برداشتن اسلحه يا به كار بردن آن، مقيد نشده است.
ـ روايت دوم موسوم به روايت سلب.
از اين روايات روشن مىشود كه مجرد خلل آفرينى درامنيت عمومى، براى مترتب شدن حكم محارب كافى است.
موضوع حكم محارب در روايات
روشن است كه اخلال در امنيت و اختلاف افكنى ـ كه يكى از مصاديق فساد در زمين به شمار مىآيد ـ به عنوان يك خصوصيت و ويژگى مشترك در همه روايات ياد شده وجود دارد. در نتيجه با اين ويژگى، عنوان محارب محقق مىشود.
ذكر خصوصيت «به كارگيرى اسلحه» براى ارتكاب عمل جنايى ـ چنان كه در روايات دسته اوّل آمده بود ـ يا براى ايجاد ترس درجامعه ـ چنان كه در روايات دسته دوم آمده بود بدين معنا نيست كه موضوع حكم محارب بايد مقيد به اين خصوصيت باشد؛ زيرا بيان اين ويژگىها فقط درمقام تعيين يكى از احكام تخييرى است و در صدد تعريف و تشخيص موضوع عام و كلى براى حكم محارب نيست. مثلا سياق صحيحه محمد بن مسلم(روايت هشت)درست همانند سياق روايت عبيداللّه مداينى(روايت نه) است و تنها فرقشان اين است كه صحيحه محمد بن مسلم برعكس روايت مداينى، متعرض كشيدن اسلحه بدون تجاوز جانى و مالى نشده است.
درست همين نسبت بين روايت عياشى(شماره يازده) و روايت مداينى ديده مىشود؛