٥. مأمور تجسّس مى‌بايد ميان ديده‌ها و شنيده‌ها تفاوت بگذارد؛ از شنيده‌ها چون ديده‌ها خبرندهد. همچنين يقينى‌ها و ظنّى‌ها را از يكديگر جدا سازد و آنها را در نياميزد.

حكم خبررسانى مسلمان براى دشمن

بدون اشكال، خبرگيرى مسلمان به سود دشمنان، خيانت، و كارى حرام است. چنان كه آيه كريمه نيز براين حكم دلالت دارد:

{يآ أيّها الّذين آمنوا لاتخونوا اللّه‌ و الرّسول و تخونوا أماناتكم و أنتم تعلمون} ؛ (١٣٨)

اى كسانى كه ايمان آورده ايد! به خدا و رسول و امانت‌هاى خويش آگاهانه خيانت نكنيد.

گذشته ازاين، دوست گرفتن كافران و همرازى با آنها حرام است؛ گواه اين سخن، كلام خداوند بزرگ است:

{يآ أيّها الّذين آمنوالاتتّخذوا عدوّي و عدوّكم أولياء تلقون إليهم بالمودّة...} ؛ (١٣٩)

اى موءمنان! دشمن من و دشمن خودتان را دوست مگيريد تا با آنها پيوند محبت آميز برقرار كنيد.

بسا گفته مى‌شود: نفس تجسّس براى دشمنان، خود، ارتداد است. اما اين ادعا پذيرفتنى نيست؛ زيرا كسب خبر براى دشمن، اعمّ (فراگيرتر) از ارتداد است. موءيد ما اطلاق (كاربرد) واژه «موءمن» بر«حاطب»، درآيه دوم است؛ با آن كه اين كار، تجسّس براى

(١٣٨) سوره انفال، آيه٢٧.
(١٣٩) سوره ممتحنه، آيه١.