فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦١ - جرائم امنيت عمومى -محاربه- آیت الله سيد محمد باقر حكيم
بنابراين كفر و شرك و انكار وحى و نبوت به خودى خود اگر چه فسادى است بزرگ، ولى از مصاديق فساد در زمين شمرده نمىشود شايد در آيه {... إلا تفعلوه تكن فتنة في الارض و فساد كبير} ؛ (٤٠) شما مسلمانان اگر دستور خدا را به كار نبنديد بى شك فتنه و فساد بزرگ زمين را فراخواهد گرفت، كه ممنوعيت دوست داشتن كفار را توجيه مىكند، به همين تفاوت درمعنا عنايت شده است؛ زيرا مفروض آيه بنابر دلالت ابتداى آن {والّذين كفروا بعضهم أولياء بعض... } اين است كه اگر برپايى نظام اجتماعى بر پايه ولاء و باور الهى نباشد دو زيان و خسارت مهم متوجه جامعه بشريت مىشود:
١.فتنه در زمين و فاسد شدن عقيده مردم به طور عامّ كه اين به طور مستقيم محاربه با خدا شمرده مىشود.
٢. فساد بزرگ در زمين و وارد كردن زيان و خسارت به مصالح مردم.
از دو مطلب فوق استفاده مىشودكه فتنه از حيث مفهوم و مضمون با فساد در زمين فرق دارد؛ اگر چه در تأثير و نتيجه، نوعى ملازمه بين آن دو وجود دارد.
قرآن كريم هريك از دو ضرر و زيان ناشى از ترك كارزار را در دو آيه به طور جداگانه متذكر شده است:
{...ولو لا دفع اللّه النّاس بعضهم ببعض لفسدت الارض....} (٤١)
{...ولو لا دفع اللّه النّاس بعضهم ببعض لهدّمت صوامع و بيع صلوات و مساجد يذكر فيها اسم اللّه كثيرا و لينصرنّ اللّه من ينصره...} ؛ (٤٢)
اگر خدا [با رخصت جنگ] شر بعضى از مردم را به بعض ديگر دفع نكند صومعهها و دير و كنشتها و مساجدى كه در آن نماز و ذكر خدا بسيار مىشود همه خراب و ويران مىشد و هر كه خدا را يارى كند البته خدا او را يارى خواهد كرد.
(٤٠) سوره انفال، آيه٧٣.
(٤١) سوره بقره، آيه٢٥١.
(٤٢) سوره حج، آيه٤٠.