فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٤ - كاوشى در حكم فقهى تجسّس آیت الله سيدمحسن خرازى
چنانچه از [بارش] باران گزندى به شما رسيد يا بيمار شديد، مىتوانيد سلاحهايتان را واگذاريد] اما همچنان [آمادگى خود را حفظ كنيد....
بنابر آن كه منظور از «حذرهم» برگرفتن سلاح نباشد؛ به ويژه آن جا كه مىفرمايد: {...أن تضعوا أسلحتكم و خذواحذركم... } چه آن كه «وضع» و «أخذ» [دريك آن و] دريك چيز جمع شدنى نيست. همچنين حضرت اميرالموءمنين(ع)، لشكريان را چنين سفارش مىكند:
براى خود نگهبانهايى در نقاط تسخير ناپذيركوهها و بلندىهاى رشته كوهها قرار دهيد تا دشمن از جايى خطرناك يا امن، رخنه نكند و بدانيد كه پيشتازان هرگروه، ديده بانهاى آنها و ديده بانان پيشتازان، پيش روان آنهاست. سر انجام آن كه از دو دستگى يا چند دستگى بپرهيزيد[ و همواره از فرمانده خود تبعيّت كنيد. (٤٨)]
نيز آن حضرت هنگامى كه زياد بن نضر را به فرماندهى پيشتازان لشكرى كه آهنگ صفّين داشت برگزيد ]روبه سوى او نموده و ] فرمود:
بدان و آگاه باش كه جلوداران هرگروه، ديده بانان، و خبرگيران آنها، و ديده بانهاى پيشتازان، طلايه داران آنهاست؛ پس هرگاه از سرزمينت بيرون شدى و به دشمنت نزديك، درهر ناحيه، دربرخى راههاى كوهستانى، درّهها، جنگلها و جاهاى پوشيده از درخت و در هرسمت و سو[كه بودى به راهنمايى جلوداران بپرداز و] از توجيه طلايه داران دلگير مشو. (٤٩)
تمامى اين موارد و جز اينها به طور عام يا خاص براهميت نظام و حفظ آن دلالت دارد.
گويا فقيهان اماميه وجوب حفظ نظام از هرج و مرج و آشفتگى را از همين روايات استنباط نمودهاند؛ چنان كه در باره برخى شغلها كه برپايى نظام و حكومت وابسته به
(٤٨) نهج البلاغه، ص٣٧١، نامه١١.
(٤٩) تحف العقول، ص١٣٠، منشورات الرضى.