آيه {... إنّي أخاف أن يبدّل دينكم أو أن يظهر في الارض الفساد} (٤٣) كه از زبان فرعون درمقام متهم كردن موسى(ع) آمده است نيز به همين تقسيم و تفكيك به روشنى اشاره دارد

حرف عطف «أو» دراين آيه برتعدد و تقسيم ظهور دارد.

بنابرهمين احتمال ـ كه برخى از قرائن گذشته آن را تأييد مى‌كند ـ محور موضوع آيه محاربه، فساد در زمين است و ذكر محاربه با خدا و رسول، يا به منزله ايجاد آمادگى ذهنى و روانى براى بيان بزرگى خطر فساد در زمين است و يا بيانگر ويژگى ديگرى است و اين ويژگى چنان كه ازمفهوم لغوى و قرآنى محاربه فهميده مى‌شود، اين است كه فساد مزبور همراه با اعمال زور باشد.

درخور توجه است كه از واژه «افساد» در آيه، فعليت افساد اراده نشده است بلكه غرض از آن، كوشش و تلاش براى ايجاد فساد است، هر چند به مرحله فعليت نرسيده باشد؛ عبارت «...و يسعون في الارض فسادا...» برهمين معنا دلالت دارد.

درچكيده و جمع بندى بحث‌هاى گذشته در باره آيه شريفه مى‌توان گفت كه اين آيه در صدد بيان حكم تلاش براى فساد در زمين است كه به صفت و عنوان محاربه با خدا و رسولش متصف شده است. اين امر به دو صورت پديدار مى‌شود:

سعى و تلاش براى رواج فساد عمومى با توسل به زور انجام گيرد يا دامنه فساد به اندازه اى گسترده است كه عنوان و صفت محاربه با خدا و رسولش از آن انتزاع مى‌شود.

جهت دوم: موضوع حدّ محاربه در روايات

از پيامبر گرامى اسلام و خاندان عصمت و طهارت(ع) روايات بسيارى در باره تشخيص موضوع حد محاربه يا امور دخيل در تشخيص آن ، آمده است.

شيخ حر عاملى(ره) دركتاب وسائل الشيعه سى روايت را در اين باره ذكر كرده است.

(٤٣) سوره غافر، آيه٢٦.