يكى از اهداف مهمّ شيخ از گردآورى اخبار اماميّه آن بوده است كه جلو بدگويى‌هاى عامّه را درمورد اين احاديث شريف بگيرد؛ چرا كه مى‌گفتند: روايات شما جملگى با يكديگر تعارض دارند و وقتى در فروع اين قدر اخبار متضادّ از ائمّه شما نقل شده، پس مذهب از اصل و اساس غلط است! (٨)

شيخ در پى اين هدف دست به جمع روايات مى‌زند و مى‌كوشد اثبات كند روايات ما در واقع تعارضى بايكديگر ندارند و اين اختلاف ظاهرى قابل حلّ است. دراين مورد مى‌بينيم كه هدف او با هدف اهل حديث كمى تفاوت خواهد كرد؛ چه آنان عمده هدفشان حلّ اختلاف اخبار نبود، بلكه امثال شيخ صدوق در فقيه روايات صحيحى را(به نظر خويش) آورده و مستند حكم و فتوا قرارداده است.

ديگر اين كه مبناى شيخ در حلّ اختلاف اخبار، در وهله اوّل جمع ميان آنها از راه تأويل و حمل حكم است و در نهايت طرح خبر و اسقاط سندى آن. لذا در حمل روايت چه بسا نهى وارد در روايت را بركراهت حمل كرده يا امر را بر استحباب. بدنيست نمونه اى نيز بياوريم، اگر چه برخى از مثال‌هاى گذشته در بند(١) نمونه اى از جمع ميان اخبار نيز بودند.

ابوبصير مى‌گويد:

از امام صادق(ع) در مورد خمرى سوءال كردم كه درآن سركه گذاشته مى‌شود، حضرت پاسخ داد: نه ، مگر آن كه خود به خود آن را پديد آورد.

شيخ مى‌گويد:

اين روايت، با آنچه پيشتر بيان كرديم منافات ندارد؛ زيرا حمل بر نوعى از استحباب مى‌شود؛ چرا كه مستحبّ است خمر را بگذاريم تا خود به خود

(٨) همان ، ج١، ص١و٢، مقدّمه موءلّف.