ب) مرتبه انشا: مرحله جعل حكم است بدون بعث و زجر كه بعد از مرحله اقتضا مى‌باشد. پس حكم دراين مرحله، انشا مى‌شود. بدون اين كه مولى، مكلفان را به چيزى فرا بخواند يا آنها را از چيزى باز دارد؛ مانند بيشتر احكام شرعى كه پيامبر اكرم(ص) مأمور به تبليغ آنها نشده، براى اين كه مكلفان استعداد پذيرش آنها را ندارند. اين قبيل احكام تا ظهور حضرت ولى عصر(عج) دست نخورده و پوشيده خواهند ماند تا حضرت، آنها را در زمان ظهورش آشكار نمايند؛ مانند حكم به كفر و نجاست برخى از طوايف مسلمان‌ها. اجماع داريم كه براى خداوند متعال احكامى است كه در آنها عالم و جاهل مشتركند كه مقصود، احكام در اين مرحله است.

ج) مرتبه فعليت: مرحله اى است كه حكم شرعى از مرحله انشا به مرحله بعث و زجر مى‌رسد و حكم شرعى علنى مى‌گردد. سپس شارع امر به واجب و نهى از محرّم مى‌كند. با اين كه اين اوامر و نواهى به مكلف نرسيده اند. حال چه عدم وصول آنها به علت نفس حكم است يا نيامدن قيدها و مخصص‌هايى كه دربيان مقصود تأثير مى‌گذارند. مثل اين كه مولى بگويد: علما را اكرام كن اما توضيح ندهد كه مرادش علماى عادل است. پس عام و مطلق قبل از رسيدن قيدها و مخصص‌ها انشايى هستند و بعد از آن به مرحله فعليت مى‌رسند.

د) مرتبه تنجّز: مرحله اى است كه مكلف از طريق حجت ذاتى يا جعلى، به حكم شرعى آگاه مى‌شود و بر مكلف واجب است به تكليف عمل نمايد. درغير اين صورت مستحق عذاب است.

امام خمينى مرتبه اوّل و چهارم از مراتب حكم شرعى را نپذيرفته است؛ به اين دليل