فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٩ - جرائم امنيت عمومى -محاربه- آیت الله سيد محمد باقر حكيم
«قتل» تفسير كرده است.
آرى، او در تفسير آيه {...الّذين يحاربون اللّه و رسوله} ، اين واژه را به معصيت و نافرمانى تفسير كرده است؛ گويا چون وقوع جنگ حقيقى با خدا و پيامبر را نامعقول مىپنداشت كلمه «محاربه» را در آيه به معصيت تفسير كرد. ليكن ابن منظور وقتى كه به تعريف معناى محاربه از ديدگاه علما و مفسران مىپردازد، دوباره حرب را به قتال معنا مىكند و از عداوت و عصيان به استعمال سلاح و زور تعبير مىآورد.
اين معنا را مىتوانيم در ساير استعمالات و مشتقات ماده «حرب» پيدا كنيم؛ مانند «حربه» به معناى زوبين يا نيزه كوتاه و «حرب» به معناى همه مالش به تاراج رفت و«حارب» به معناى مسلّح.
محاربه در قرآن كريم
«حرب» كه ريشه محاربه است، در شش جاى قرآن به كار رفته است. علاوه بر آيه محاربه (١٣) كه محور بحث ماست، در آيههاى زير نيز به چشم مىخورد:
{يآ أيّها الّذين آمنوا اتّقوا اللّه و ذروا ما بقي من الرّبوا إن كنتم موءمنين فإن لم تفعلوا فأذنوا بحرب من اللّه و رسوله و إن تبتم فلكم روءوس أموالكم لاتظلمون ولا تظلمون} ؛ (١٤)
اى كسانى كه ايمان آورده ايد! از خدا بترسيد و ربا خوارى مكنيد اگر به راستى اهل ايمانيد. اگر ترك ربا نكرديد بدانيد كه به جنگ خدا و رسول او برخاسته ايد و اگر از اين كار پشيمان شديد اصل مال شما براى شماست؛ به كسى ستم نكرده و ستمى نكشيده ايد.
{و قالت اليهود يداللّه مغلولة غلّت أيديهم و لعنوا بما قالوا بل يداه مبسوطتان ينفق كيف يشاء و ليزيدنّ كثيرا منهم ما أنزل إليك من ربّك طغيانا و كفرا و}
(١٣) سوره مائده، آيه٣٣.
(١٤) سوره بقره، آيه٢٧٨و ٢٧٩.