گفتار راوى:«پس قرائت را در پايان نماز قضا مى‌كند» نوعى مجاز گويى است. منظور او آن است كه در پايان نماز(ركعت آخر) قرائت حمد كند و منظور او اين نيست كه قرائت ركعت نخست را قضا كند. (٤)

ملاحظه مى‌شود كه اين توضيح نقش تعيين كننده اى درنوع برداشت فقهى از پاسخ كوتاه امام دارد در واقع بررسى سوءال راوى ، جزئى مهمّ از كار فقهى محسوب مى‌شود.

درمرفوعه محمّد بن حسن بن ابى خالد آمده است:

از امام صادق(ع) درباره اين فرموده ايشان سوءال كردم: اگر هلال ماه رجب درست روءيت شد، پس از آن پنجاه و نه روز شمارش كن و روز شصتم را روزه بدار.

شيخ در باره روز شصتم مى‌گويد:

منظور امام عليه السلام از اين كه فرمود:«روز شصتم را روزه بگير» آن است كه آن روز، از ماه شعبان است، به طور احتياط. (٥)

دونمونه از رواياتى كه درتوضيح آنها اشاره اى به مذهب عامّه آمده و صدور روايت برحسب تفسير شيخ از روى تقيّه بوده، چنين است:

احمد بن نضر از مردى ، اين گونه روايت مى‌كند:

امام محمد باقر(ع) به من گفت: اينان درباره شخصى كه دو ركعت از نمازش را با امام نخوانده چه مى‌گويند؟ عرض كردم: مى‌گويند: درآن دو ركعت حمد و سوره بخواند.

امام فرمود: اين كار نماز او را پشت و رو مى‌كند و اوّل آن را آخرش قرار مى‌دهد! گفتم: پس چه كند؟ فرمود: درهرركعت فاتحة الكتاب بخواند.

شيخ در ذيل اين روايت مى‌گويد:

گفته پرسشگر كه:«مى گويند: بايد در دوركعت حمد وسوره بخواند»

(٤) همان، ج٣، ص٥٢، ح١٦٢.
(٥) همان، ج٤، ص٢٤٣.