بايد بدانيم شيخ درمورد اغلب تأويل‌هايى كه از حكم امام عليه السلام مى‌كند، استدلال و موءيّد روايى هم براى آن ذكر مى‌كند، يا اين كه موءيّد مطلب را رواياتى مى‌داند كه برخلاف اين روايت حكم داده‌اند، يعنى برطبق تأويل شيخ.

نمونه اى از طرح روايت به سبب تقيه يا شذوذ روايت خبر جميل از امام صادق(ع) كه مى‌گويد: درمورد شخصى نصرانى سوءال كردم كه شهادت داد(يعنى نزد قاضى برمطلبى گواهى داد) و سپس اسلام آورد، آيا شهادت او پذيرفته مى‌شود؟حضرت فرمود:نه.

شيخ مى‌گويد:

اين روايت شاذّ است و برخلاف آن رواياتى است كه قبلا نقل كرديم و بنابر آنچه درجاهاى مختلف بيان كرديم، براساس اين روايت و حكم آن نمى‌توان بر روايت پيشين اعتراض نمود و احتمال دارد كه اين روايت از روى تقيه صادر شده است؛ زيرا اين امر مذهب برخى از فقيهان عامّه است. (١٠)

زكريابن آدم مى‌گويد:

از امام صادق(ع) درمورد صيد سگ بازى و صقر سوءال كردم كه صيد خود را مى‌كشد درحالى كه صيّاد درحال نظاره اوست. فرمود: از آن بخور، هرچند سگ شكارى چيزى از آن را خورده باشد.

من اين مطلب را سه بار به حضرت عرضه داشتم و هر بار مانند اين جواب را داد.

شيخ در تأويل اين روايت و مانند آن چنين گفته است:

وجه تأويل اين روايات، تقيه است كه آنها را قبلا توضيح داديم؛ زيرا سلاطين آن زمان اين كار را مى‌پسنديدند و فقيهان آنان نيز فتوا به جواز

(٩) همان، ج٩، ص١٣٨.
(١٠) همان، ج٦، ص٢٨٧، ح١٥٣ و ذيل آن.