ثانياً؛ تصاوير متعارف از فرشته و جنّ، هرچند از برخى جهات با انسان شبيه است، اما از نظر عرف از تصاوير حيوانات متمايز است؛ زيرا عرف آن را غير از تصوير انسان مى‌داند. بنا بر اين ميان تصوير انسان و تصويرى كه براى موجود ديگر شبيه به انسان ترسيم مى‌شود، تفاوت وجود دارد، تصاوير متداول براى فرشته و جنّ از قبيل دوم است. (٥)

همچنين درمصباح الفقاهه آمده است:

كسى كه تصوير فرشته يا جنّ را مى‌كشد مقصودش صورت خود فرشته و جنّ است نه صورت حيوان و نه صورت چيزى اعم از فرشته و جنّ و حيوان. (٦)

بنابر اين از اين جهت كه شخص نقاش با كشيدن صورت فرشته و جنّ قصد حيوانيت را نداشته، نمى‌توان مدعى حرمت شد.

ممكن است افزون بر ادله پيشين، براى اثباتِ حرمتِ نقاشى جنّ و فرشته به صحيحه پيشگفته بقباق استدلال شود، با اين ادعا كه بگوييم ظاهر گفتار امام (ع) دراين صحيحه كه فرمود: «والله ما هى تماثيل الرجال و النساء و لكنها الشجر و شبهه.» اين است كه بين جاندار و غير جاندار از جهت جواز يا عدم جواز نقاشى تقابل وجود دارد و ياد كرد موارد ذكر شده در روايت از باب مثال بوده است. والله العالم. (٧)

استاد بزرگوارما امام خمينى(ره) براين ادعا چنين اشكال كرده است:

تمسك به روايت ابوالعباس بقباق مردود است؛ زيرا در آن ازيك واقعه خارجى مشخصى ياد شده است... و معنا ندارد كه قضيه شخصى داراى‌اطلاق باشد. (٨)

به هر حال، ما نيازى به دست يازيدن به اين استدلالها [كه نوعاً مواجه با اشكال است]

(٥)همان،ج١،ص٢٧٧.
(٦)مصباح الفقاهه،ج١،ص٢٢٩.
(٧)همان.
(٨)مكاسب محرمه،ج١،ص٢٧٧و٢٦٥.