فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩٨ - سپرده هاى انتقال پذير سيدعباس موسويان
ـ پس انداز وجوه براى مصارف آتى و هزينههاى احتمالى.
ـ مشاركت در ثواب معنوى اعطاى قرض الحسنه.
ـ كمك به عمران و آبادانى كشور.
ـ كسب سود و درآمد.
شايان ذكر است كه خيلى از اين امور منافاتى با هم نداشته و قابل جمعند. بنابراين يك فرد ممكن است با اعطاى وجوه اضافه خود به بانك، اهداف متعددى داشته باشد. هر چند برخى از آنها مانند انگيزه چهارم و ششم قابل جمع نيستند.
الگوى مطلوب بانكدارى بدون ربا
اگر بخواهيم در چارچوب عمليات بانكدارى بدون ربا انگيزههاى فوق را تحقق بخشيده و از نارساييهاى نظريه وكالت مصون بمانيم به نظر مىرسد بهترين راه حل، پيروى از نظريه مشاركت است. نظريهاى كه در طول تاريخ در بازار سرمايه مورد توجه و عمل بوده و امروزه نيز در سراسر دنيا مورد عمل است. چنان كه از نظر اسلام نيز نه تنها منعى نشده بلكه مورد تشويق و ترغيب قرار گرفته و در صدر اسلام نبىاكرم(ص) و ائمه اطهار(ع) از اين طريق استفاده كردهاند. (١٧)
در اين الگو بانك همانند يك بنگاه اقتصادى با استفاده از سرمايههاى خود (منابع) انواعى از فعاليتهاى اقتصادى انجام داده درآمدى به دست مىآورد. اگر فعاليتهاى مجاز در بانكدارى بدون ربا در بخش اعطاى تسهيلات و ارائه خدمات بانكى را بهترين فرض تلقى كنيم در يك تقسيم بندى كلى مىتوان اين فعاليتها را به چهار گروه تقسيم كرد:
ـ فعاليتهاى خيرخواهانه مثل اعطاى قرض الحسنه.
(١٧)در تاريخ مىخوانيم: پيامبر اكرم(ص) بر اساس عقد مضاربه (كه يكى از مصاديق نظريه مشاركت است) با اموال حضرت خديجه به تجارت مىپرداخت. يا مىخوانيم: امام صادق(ع) اموال خود را از طريق مضاربه به تاجرى مىسپرد تا تجارت كرده سودى به دست آورد. وسائل الشيعه، جلد ١٢، ص٢٦، حديث ١و٢.