يافت و خود را بى نياز از تحصيل علم حس نكرد.پس از آن كه مرحوم حائرى جهت تاسيس حوزه علميه قم بدانجا مسافرت نمود، به محض آن كه از علاقه باطنى حاج شيخ مبنى بر حضور ايشان در قم آگاهى يافت، بلافاصله رحل اقامت در قم افكند، و منشا نشر و گسترش مبانى فكرى حوزه نجف، و تربيت محصلان دينى در حوزه قم گرديد، و سالها به تدريس فقه و اصول و همچنين معقول و رياضيات پرداخته، و شاگردان بسيارى را تربيت نمود. معظم له با تقوا و زهد وصف ناپذيرى كه داشت، همواره خود را با تمام وجود در خدمت جامعه اسلامى مى‌ديد، و هرآنچه تكليف خويش مى‌ديد با نهايت اخلاص عمل مى‌كرد. از اين روى پذيرفت تهران برود، و با اقامه نماز جماعت در مسجد حاج سيد عزيز اللّه به امور دينى مردم بپردازد. اما سرانجام شمع وجودش به خاموشى گراييد، و پس از٩٦ سال عمر با عزت و بركت، در بامداد روز شنبه ٢٧ ربيع الثانى ١٤٠٥ ه .ق (١٣٦٣.١٠.٢٩ه.ش) روح بلندش به ملكوت شتافت و جهان تشيع و حوزه علميه را در سوگ نشاند. از ايشان جز (مدارك الاحكام) تاليفات ديگرى برجاى مانده كه عبارتند از:

١- تعليقه بر (العروه الوثقى): كه نظريات فقهى خود را كه مخالف نظريه مرحوم سيد محمد كاظم يزدى است مطرح مى‌كند.

٢- (العقائد الحقه): كه يك دوره اصول دين استدلالى است كه به زبان عربى نگارش يافته است. مطالعه آن بيانگر احاطه وتسلطيشان است بر فلسفه احكام اسلامى. از آنجا كه كتاب (جامع المدارك) شرح (مختصر النافع) است، لازم است ابتدا برخى خصوصيات مختصر النافع را به طور اختصار از نظر بگذرانيم:

كتاب (المختصر النافع) يكى از تاليفات فقهى محقق حلى (رحمه اللّه) است كه آن را به عنوان خلاصه اى از (شرايع الاسلام) خويش، نگاشته اند. (٢) اين كتاب يكى از متن هاى

(٢)مرحوم محقق حلى در مقدمه (المعتبر) بدين مطلب تصريح مى‌نمايد. نگا: المعتبر، ص٣، طبع حجرى.