فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣١١ - شطرنج از نگاه آيه اللّه سيد احمد خوانسارى محمد رحمانى
٤. آيا طرح حرمت بازى با شطرنج در شمار مكاسب محرمه از سوى فقهاى صدر اول مىتواند قرينه اى باشد بر اين كه اگر در بازى برد و باخت و كسب نباشد حرام نيز نخواهد بود؟
٥. آيا در مفهوم قمار برد و باخت اخذ مىشود و يا اين كه هر گونه بازى هر چند بدون برد و باخت قمار به شمار مىآيد؟
٦. آيا بازى با شطرنج - با فرض اين كه امروزه از وسايل ويژه قمار به شمار نمىآيد و قمار نيز صدق نمىكند - ويژگى خاصى دارد يا نه؟
٧. مبانى فقهى كسانى كه بازى بدون برد و باخت با شطرنج را حرام مىدانند از نظر آثار و توسعه و ضيق يكسان است يا نه؟
٨. اشكال فقيهانى همانند حضرت امام خمينى و حضرت آيه اللّه سيد احمد خوانسارى در حرمت بازى با شطرنج بر چه اساسى و مبنايى است؟ آيا اين مبانى يكسانند يا نه؟
٩. آيا زمان و مكان در حكم بازى با شطرنج و يا در متعلق آن اثر دارد يا نه؟ اگر اثر دارد تاثير آن در چه حدى است؟ آنچه گذشت برخى از پرسشهاى مطرح در ارتباط با بازى شطرنج بدون برد و باخت است. اين نوشته در پى آن است تا بحث را از نگاه حضرت آيه اللّه سيد احمد خوانسارى مورد بررسى قرار دهد. پيش از آغاز بحث يادآورى چند نكته سودمند خواهد بود:
١. حضرت آيه اللّه خوانسارى بحث را تحت عنوان بازى بدون برد و باخت با ابزار قمار مطرح كرده اند و از خصوص بازى بدون برد و باخت با شطرنج بحث جداگانه اى نكرده اند، ليكن يكى از مصاديق كامل بحث ايشان شطرنج است به ويژه اين كه در بيشتر ادله مورد نقد و بررسى ايشان از عنوان شطرنج نام برده شده است.
٢. آنچه در اين نوشته به آيه اللّه خوانسارى نسبت داده مىشود خدشه در ادله حرمت بازى با وسايل مخصوص قمار از جمله شطرنج است اما فتواى ايشان به دست نيامد،