فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٠٤ - شرط خيار در وقف محمد رحمانى
صورت نيازمندى را به صاحب جواهر نسبت داده مىنويسد:
صاحب جواهر تصريح دارد كه شرط خيار فسخ در وقف بلاخلاف جايز نيست... و فرقى هم ندارد كه شرط خيار فسخ به جهت نياز باشد و يا غير آن. (٦٤)
اين در حالى است كه خود صاحب جواهر پس از نقل اقوال تصريح مىكند قول قوى صحت شرط و وقف است و در پايان تصريح مىكند: ميان شرط خيار مطلق و شرط رجوع وقف به هنگام نيازمندى فرق است. او مىنويسد:
شكى نيست قول قوى صحت شرط و وقف است... و ميان اين دو نوع شرط فرق واضح است.((٥٠٥))
٢- روايت دوم فضل:
روايت دوم كه مورد استدلال فقها واقع شده براى صحت شرط بازگشت وقف به هنگام نياز عبارت است از:
عن اسماعيل بن الفضل عن ابى عبد اللّه(ع)قال:
من اوقف ارضا ثم قال:
ان احتجت اليها فانا احق بها ثم مات الرجل فانها ترجع الى الميراث. (٦٥)
امام صادق(ع) مىفرمايد: كسى كه زمينى را وقف كند سپس بگويد: اگر نيازمند شدم بدان خودم سزاوارتر باشم. سپس بميرد اين زمين ميراث خواهد بود. دلالت اين روايت همانند روايت قبلى است. يعنى جمله (ترجع الى الميراث) دلالت دارد بر اين كه اصل وقف صحيح است و شرط رجوع اگر در خارج محقق شود موجب
(٦٤)آيه اللّه معرفت، مقاله شرط خيار در وقف. مجله ميراث جاويدان، شماره ٢١١.
(٦٥)جواهر الكلام، ج ٢٨، ص٧٥١١٧٤١.