فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٩ - سپرده هاى انتقال پذير سيدعباس موسويان
سپردههاى سرمايهگذارى مدتدار به دو صورت كوتاه مدت و بلند مدت مىباشد. سپردههاى سرمايهگذارى كوتاه مدت به صورت دفترچه نگهدارى مىشود و با حداقل ده هزار ريال كه براى بار اول حداقل سه ماه نزد بانك باقى بماند افتتاح مىگردد. صاحب حساب با ارائه دفترچه، هر زمان مىتواند ـ با رعايت سه ماه اول و نيز با در نظر گرفتن اينكه سود به نسبت كمترين مانده در هر ماه تعلق خواهد گرفت ـ از وجوه خود برداشت و يا مجدداً وجوهى را به حساب خود اضافه نمايد. تمديد مدت اينگونه سپردهها بعد از سه ماه اول، يك ماه يك ماه و خود به خود طبق قرار داد اوليه خواهد بود و نيازى به مراجعه مجدد براى تمديد نيست.
سپردههاى سرمايهگذارى بلند مدت به صورت برگه سپرده از طرف بانكها با حداقل مبلغ پنجاه هزار ريال و از جهت مدت يك ساله، دو ساله، سه ساله و پنج ساله پذيرفته مىشود. پس از سررسيد تمديد سپرده به مدتهاى بيشتر با تابعى از ضريب سه ماه ميسر خواهد بود. (٩)
طبق گزارش اقتصادى و ترازنامه بانك مركزى، سود پرداختى براى سپردههاى سرمايهگذارى كوتاه مدت، بلند مدت يك ساله، دو ساله، سه ساله و پنج ساله در سالهاى ١٣٧٤ و ١٣٧٥ به ترتيب ٨،١٤،١٥، ١٦ و ٥/١٨ درصد بوده است كه به نوعى بيانگر اعمال نظريه «مديريت بدهيها» است.
پيداست اساس سپردههاى سرمايهگذارى مدتدار را «نظريه وكالت» تشكيل مىدهد. اعتقاد ما بر اين است كه اين نظريه براى معاملات بانكى تناسبى ندارد و در نتيجه مواجه با نارساييهاى اساسى است. در اين قسمت عدم تناسب و نارساييهاى اين نظريه بيان مىشود.
(٩)سلسله مقالاتى پيرامون بانكدارى اسلامى (١)، ص١٥٣، به بعد.