فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٦٤٤ - دعاى حق
قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنا رَبُّنا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنا بِالْحَقِّ وَ هُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيمُ.
سبأ (٣٤) ٢٦
١٦١. داورى به حق، هدف دعاى شعيب پيامبر عليه السلام:
... رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنا وَ بَيْنَ قَوْمِنا بِالْحَقِ ... [١]
اعراف (٧) ٨٩
١٦٢. هلاكت كافران قوم شعيب و نجات مؤمنان آن قوم، داورى به حق خداوند در ميان آنان:
... رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنا وَ بَيْنَ قَوْمِنا بِالْحَقِّ وَ أَنْتَ خَيْرُ الْفاتِحِينَ وَ قالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لَئِنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْباً إِنَّكُمْ إِذاً لَخاسِرُونَ فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ.
اعراف (٧) ٨٩-/ ٩١
١٦٣. قضاوت و داورى به حق خداوند، برخاسته از علم و آگاهى همه جانبه او:
... وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِ ... وَ هُوَ أَعْلَمُ بِما يَفْعَلُونَ.
زمر (٣٩) ٦٩ و ٧٠
يَعْلَمُ خائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَ ما تُخْفِي الصُّدُورُ وَ اللَّهُ يَقْضِي بِالْحَقِ ... إِنَّ اللَّهَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ.
غافر (٤٠) ١٩ و ٢٠
١٦٤. داورى خداوند بين پيامبر صلى الله عليه و آله و مشركان، براساس حق:
قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنا رَبُّنا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنا بِالْحَقِ ... [٢]
سبأ (٣٤) ٢٦
١٦٥. حكم خداوند درباره انفال، حكمى حق، همانند حقّانيّت فرمان او به خروج از مدينه، براى جنگ بدر:
... قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ ... كَما أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِنْ بَيْتِكَ بِالْحَقِ ... [٣]
انفال (٨) ٥
١٦٦. حكم بر اساس حق ميان مردم، در قيامت:
وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَ وُضِعَ الْكِتابُ وَ جِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَ الشُّهَداءِ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ.
زمر (٣٩) ٦٩
وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ ...
وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِ ....
زمر (٣٩) ٧٥
١٦٧. داورى ميان مردم، براساس نامه اعمال و گواهى شاهدان، داورى به حق:
وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَ وُضِعَ الْكِتابُ وَ جِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَ الشُّهَداءِ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ.
زمر (٣٩) ٦٩
دعاى حق
١٦٨. دعاى حق، درخواستى مستجاب:
لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ وَ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لا يَسْتَجِيبُونَ لَهُمْ بِشَيْءٍ ... [٤]
رعد (١٣) ١٤
[١] . شعيب عليه السلام در دعاى خويش با اينكه به حقّانيّت خويشاذعان داشت، نگفت كه خدايا به سود ما داورى كن، بلكه گفت: خدايا، حق را به كرسى بنشان، و اين اشاره به اين حقيقت دارد كه پيامبران، هدفى جز تثبيت حق نداشتهاند
[٢] . مقصود از «يفتح»، قضاوت و داورى است. (مجمعالبيان، ج ٧-/ ٨، ص ٦١١)
[٣] . عبارت «كما أخرجك ربّك ...» با توجّه به ظاهر سياق، متعلّق به مدلول «قل الأنفال للّه و للرّسول» است. به اين معنا كه حكم خداوند بر بودن انفال براى او و رسولش حكم به حق است. (الميزان، ج ٩، ص ١٣)
[٤] . احتمال دارد مقصود از «دعوة الحق» دعوتى باشد كه خداوند، به وسيله آن دعا با اخلاص خوانده شود. بنابراين، هر كس خدا را با اخلاص بخواند او را اجابت مىكند. (مجمعالبيان، ج ٥-/ ٦، ص ٤٣٦)