يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها فِيمَ أَنْتَ مِنْ ذِكْراها إِلى‌ رَبِّكَ مُنْتَهاها إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرُ مَنْ يَخْشاها كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَها لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحاها.

نازعات (٧٩) ٤٢-/ ٤٦

٢٧٠. پيامبر صلى الله عليه و آله، موظّف به اعلام بى‌اطّلاعى خويش از زمان فرارسيدن قيامت:

وَ يَقُولُونَ مَتى‌ هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ‌ قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللَّهِ‌ ....

ملك (٦٧) ٢٥ و ٢٦

قُلْ إِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ ما تُوعَدُونَ أَمْ يَجْعَلُ لَهُ رَبِّي أَمَداً.

جن (٧٢) ٢٥

نيز--) همين مدخل، جهل به قيامت‌

جهل به زوجيّت موجودات‌

٢٧١. ناآگاهى انسان از حاكميّت قانون زوجيّت، در برخى موجودات عالم:

سُبْحانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها ... وَ مِمَّا لا يَعْلَمُونَ. [١]

يس (٣٦) ٣٦

جهل به ستاره طارق‌

٢٧٢. جهل انسانها به حقيقت ستاره طارق:

وَ ما أَدْراكَ مَا الطَّارِقُ‌ النَّجْمُ الثَّاقِبُ. [٢]

طارق (٨٦) ٢ و ٣

جهل به شب قدر

٢٧٣. جهل انسانها به حقيقت و عظمت شب قدر:

وَ ما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ.

قدر (٩٧) ٢ و ٣

جهل به صفات عبداللّه بن امّ مكتوم‌

٢٧٤. اعتراض كننده به حضور عبداللّه بن امّ مكتوم در مجلس پيامبر صلى الله عليه و آله، فردى نا آشنا به صفات و اهداف او:

عَبَسَ وَ تَوَلَّى‌ أَنْ جاءَهُ الْأَعْمى‌ وَ ما يُدْرِيكَ لَعَلَّهُ يَزَّكَّى‌ أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرى‌. [٣]

عبس (٨٠) ١-/ ٤

[١] . متعلّق علم در «لايعلمون» ذكر نشده است، ولى به تناسب اينكه آيه شريفه در صدد بيان حاكميّت قانون زوجيّت بر پديده‌هاى جان‌دار جهان است، مى‌تواند حاكميّت همين قانون باشد

[٢] . در روايتى از امام على عليه السلام از معناى «طارق» سؤال شد. حضرت فرمود: نيكوترين ستاره‌اى است كه در آسمان است و مردم آن را نمى‌شناسند. «طارق» ناميده شده، چون نور آن در آسمانها يكى پس از ديگرى تا هفت آسمان نفوذ مى‌كند، سپس در بازگشت نيز هم‌چنان نفوذ مى كند تا به محلّ اوّل برسد. (البرهان، ج ٥، ص ٦٣١، ح ٢)

[٣] . از امام صادق عليه السلام روايت شده كه آيه «عبس و تولّى‌» درباره مردى از بنى‌اميّه نازل شده است. آن مرد نزد پيامبر صلى الله عليه و آله بود كه ابن‌امّ‌مكتوم هم به حضور ايشان رسيد. آن مرد وقتى ابن‌امّ‌مكتوم را ديد از او بدش آمد و خود را جمع كرد و چهره در هم كشيد و روى از او برتافت. خداوند سبحان داستان وى را حكايت كرده، آن را بر وى ناپسند دانسته است. (تفسير نورالثقلين، ج ٥، ص ٥٠٩، ح ٤)