قُلْ إِنَّ الْمَوْتَ الَّذِي تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مُلاقِيكُمْ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلى‌ عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ.

جمعه (٦٢) ٨

٣٧. قطعى بودن حسابرسى، از نعمتهاى الهى، در قيامت:

ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ. [١]

تكاثر (١٠٢) ٨

٣٨. قطعى و حتمى بودن حسابرسى خداوند، نسبت به افتراهاى مشركان:

وَ يَجْعَلُونَ لِما لا يَعْلَمُونَ نَصِيباً مِمَّا رَزَقْناهُمْ تَاللَّهِ لَتُسْئَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَفْتَرُونَ.

نحل (١٦) ٥٦

حسابرسى آسان‌

٣٩. حسابرسى آسان، از اجابت‌كنندگان دعوت خدا، در قيامت:

لِلَّذِينَ اسْتَجابُوا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنى‌ وَ الَّذِينَ لَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُ‌ ... أُولئِكَ لَهُمْ سُوءُ الْحِسابِ‌ ... [٢]

رعد (١٣) ١٨

٤٠. آسان بودن حسابرسى اصحاب يمين:

فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ‌ فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً.

انشقاق (٨٤) ٧ و ٨

حسابرسى از اصحاب شمال‌

٤١. آرزوى اصحاب شمال، مبنى بر عدم رؤيت نامه اعمال خود و عدم اطّلاع از حسابرسى قيامت:

وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِشِمالِهِ فَيَقُولُ يا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتابِيَهْ‌ وَ لَمْ أَدْرِ ما حِسابِيَهْ.

حاقه (٦٩) ٢٥ و ٢٦

٤٢. حسابرسى اصحاب شمال، با دادن نامه اعمال به دست چپ، مايه نگرانى و حسرت آنان:

حاقه (٦٩) ٢٥ و ٢٦

٤٣. دريافت نامه عمل از پشت سر (دست چپ)، نشانه محكوميّت، در عرصه حسابرسى:

وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ‌ فَسَوْفَ يَدْعُوا ثُبُوراً وَ يَصْلى‌ سَعِيراً. [٣]

انشقاق (٨٤) ١٠-/ ١٢

حسابرسى از اصحاب يمين‌

٤٤. حسابرسى آسان، نويدى الهى به اصحاب يمين:

فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ‌ فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً.

انشقاق (٨٤) ٧ و ٨

٤٥. حسابرسى آسان از اصحاب يمين، سبب شادمانى آنان در ميان خانواده‌شان:

فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ‌ فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً وَ يَنْقَلِبُ إِلى‌ أَهْلِهِ مَسْرُوراً.

انشقاق (٨٤) ٧-/ ٩

٤٦. حسابرسى از اصحاب يمين، تنها و دور از خويشاوندان‌شان:

انشقاق (٨٤) ٧-/ ٩

نيز--) همين مدخل، حسابرسى آسان‌

[١] . در جمله «لتسئلنّ» تأكيد و مبالغه‌هاى پى در پى مثل لام و نون تأكيد وجود دارد (اعراب‌القرآن، درويش، ج ١٠، ص ٥٧٠) و اين قطعيّت حسابرسى را مى‌رساند

[٢] . منظور از «الحسنى‌» به قرينه مقابله «سوء الحساب»، مى‌تواند حساب آسان باشد

[٣] . مراد از دريافت نامه اعمال از پشت سر- با توجّه به‌آيه ١٩ سوره الحاقّه- دادن نامه اعمالشان به دست چپ و از پشت سر است‌