فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٢٢ - امتها در جهنم
٤١. مايع چركين جارى شده از پوست جهنّميان، از نوشيدنيهاى جهنّم:
جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَها ... هذا فَلْيَذُوقُوهُ حَمِيمٌ وَ غَسَّاقٌ. [١]
ص (٣٨) ٥٦ و ٥٧
ثُمَّ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ هاهُنا ....
حاقه (٦٩) ٣١ و ٣٥
لا يَذُوقُونَ فِيها بَرْداً وَ لا شَراباً إِلَّا حَمِيماً وَ غَسَّاقاً.
نبأ (٧٨) ٢٤ و ٢٥
٤٢. چرك و خون جارى از زنان زناكار، از جمله نوشيدنيهاى جهنّم:
مِنْ وَرائِهِ جَهَنَّمُ وَ يُسْقى مِنْ ماءٍ صَدِيدٍ. [٢]
ابراهيم (١٤) ١٦
٤٣. گنداب بسيار سرد، از نوشيدنيهاى جهنّم:
هذا ما تُوعَدُونَ لِيَوْمِ الْحِسابِ هذا فَلْيَذُوقُوهُ حَمِيمٌ وَ غَسَّاقٌ. [٣]
ص (٣٨) ٥٣ و ٥٧
احاطه جهنّم
--) همين مدخل، اوصاف جهنّم، فراگيرى
ادراك جهنّم
--) همين مدخل، اوصاف جهنّم، ادراك
اشتهاى جهنّم
٤٤. جهنّم، داراى ظرفيّت بالا و اشتهايى بىحدّ و سيرىناپذير:
يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ.
ق (٥٠) ٣٠
اشراف بر جهنّم
٤٥. اجتماع همگان در اطراف جهنّم و اشراف آنها بر دوزخ:
فَوَ رَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّياطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها ... [٤]
مريم (١٩) ٦٨ و ٧١
امّتها در جهنّم
٤٦. اجتماع امّتهاى جنّ و انس در جهنّم و پرداختن آنان به لعن يكديگر:
قالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ فِي النَّارِ كُلَّما دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَها حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا فِيها جَمِيعاً ....
اعراف (٧) ٣٨
٤٧. احتجاج امّتهاى جهنّمى در جهنّم با يكديگر، براى سلب مسئوليّت از خود:
قالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ
[١] . «غسّاق» به معناى چرك و مانند آن است كه از پوست جهنّميان جارى مىشود (لسانالعرب، ج ١٠، ص ٧٠، «غسق») و به گفته برخى مايعى است كه از پوست اهل دوزخ خارج مىگردد. (مفردات، ص ٦٠٦، «غسق»)
[٢] . از امام صادق عليه السلام درباره «و يسقى من ماء صديد» روايتشده است: به آنان در جهنّم، چرك و خون جارى از زنان زناكار نوشانيده مىشود. (مجمعالبيان، ج ٥-/ ٦، ص ٤٧٤؛ تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ٥٣٢، ح ٣٩)
[٣] . برخى «غسّاق» را به چيز متعفّن و بسيار سرد معنا كردهاند كه سردى آن همانند آب داغ سوزاننده است. (لسانالعرب، ج ١٠، ص ٧٠، «غسق»)
[٤] . برخى مفسّران، «ورود» در آيه ياد شده را به معناىوصول و اشراف بر جهنّم دانستهاند. (مجمعالبيان، ج ٥-/ ٦، ص ٨١١)