فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٤٩ - مصونيت از تعرض
حبيب بن عمروبن عمير
--) بنى عمروبن عمير
حبيب نجّار
--) مؤمن آلياسين
حبيبه بنت زيد
حبيبه، دختر زيد بن خارجه بود. [١] برخى از مفسّران نزول آيه ٣٤ نساء (٤) را درباره او و همسرش سعدبنربيع دانستهاند. [٢]
حجاب
حجاب، در لغت به معناى پرده، پوشش و حايل بين دو شىء است. [٣] زن محجوب، زنى است كه با پوششى، پوشيده باشد. [٤] مقصود از حجاب در اينجا پوشاندن زن بر طبق موازين شرع در برابر نامحرم است. در اين مدخل از تعبيرهايى مانند «يدنين عليهنّ من جلابيبهنّ»، «فسئلوهنّ من وراء حجاب»، «غير متبرّجات بزينة»، «و لايبدين زينتهنّ إلّاما ظهر منها» و ... استفاده شده است.
اهمّ عناوين: آثار حجاب، احكام حجاب، اهميّت حجاب، حجاب همسران محمّد.
آثار حجاب
١. آمرزش
١. رعايت عفّت و حجاب، مايه بهرهمندى زنان از آمرزش الهى:
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ ذلِكَ أَدْنى أَنْ يُعْرَفْنَ فَلا يُؤْذَيْنَ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً. [٥]
احزاب (٣٣) ٥٩
٢. خير و صلاح
٢. رعايت حجاب براى زنان، حتّى سالخوردگان، در جهت خير و صلاح آنان:
وَ الْقَواعِدُ مِنَ النِّساءِ اللَّاتِي لا يَرْجُونَ نِكاحاً فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُناحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيابَهُنَ ... وَ أَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَ ....
نور (٢٤) ٦٠
٣. شناخت زنان آزاده از كنيزان
٣. حجاب و پوشش مناسب، راهى براى شناخته شدن زنان آزاده از كنيزان، در صدر اسلام:
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ ذلِكَ أَدْنى أَنْ يُعْرَفْنَ ... [٦]
احزاب (٣٣) ٥٩
٤. طهارت قلب
٤. پوشش و حجاب زنان، مايه حفظ طهارت و پاكى درونى خود و مردان:
... وَ إِذا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتاعاً فَسْئَلُوهُنَّ مِنْ وَراءِ حِجابٍ ذلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَ قُلُوبِهِنَ ... [٧]
احزاب (٣٣) ٥٣
٥. مصونيّت از تعرّض
٥. حجاب و پوشش زنان، مايه مصونيّت آنان از تعرّض هوسرانان:
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ ذلِكَ أَدْنى أَنْ يُعْرَفْنَ فَلا يُؤْذَيْنَ ... [٨]
احزاب (٣٣) ٥٩
[١] . اسدالغابه، ج ٧، ص ٦١
[٢] . مجمعالبيان، ج ٣-/ ٤، ص ٦٨؛ الجامع لاحكام القرآن، قرطبى، ج ٥، ص ١١٠؛ التكميل و الاتمام، ص ٩٥
[٣] . لسانالعرب، ج ٣، ص ٥٠ و ٥١، «حجب»
[٤] . لسانالعرب، ج ٣، ص ٥٠، «حجب»
[٥] . جمله «و كان اللّه غفورا رحيما» پس از دستور رعايت حجاب و عفاف، مىتواند مفيد برداشت ياد شده باشد
[٦] . احتمال داده شده كه متعلّق «يعرفن»، «من الاماء» باشد. (مجمعالبيان، ج ٧-/ ٨، ص ٥٨٠؛ روحالمعانى، ج ١٢، جزء ١٢، ص ١٢٩)
[٧] . گرچه مقصود از «من وراء حجاب» پرده و حايل است، ولى آيه ظهور در وجوب پوشش براى زنان دارد؛ اعمّ از پرده و حايل يا چادر و پوشش
[٨] . طبق يك احتمال، مقصود از «يعرفن»، شناخته شدن به عفاف و پاكى است كه در نتيجه، اهل هوس مزاحم آنان نشوند. (مجمعالبيان، ج ٧-/ ٨، ص ٥٨٠)