وَ لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ.

فصّلت (٤١) ٣٤

پاداش حسن خلق‌

٦. رعايت حسن خلق در معاشرت و رفتار با ديگران، درپى‌دارنده پاداش مضاعف خداوند:

أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ ....

قصص (٢٨) ٥٤

توصيه به حسن خلق‌

٧. حسن خلق در معاشرت با ديگران، سفارش خداوند:

ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَصِفُونَ.

مؤمنون (٢٣) ٩٦

أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ.

قصص (٢٨) ٥٤

فصّلت (٤١) ٣٤

٨. رعايت حسن خلق با مؤمنان، توصيه خداوند به پيامبر صلى الله عليه و آله:

... وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ.

حجر (١٥) ٨٨

٩. خوش خلقى در مقابل بديهاى مشركان، توصيه خداوند به پيامبر صلى الله عليه و آله:

ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَصِفُونَ.

مؤمنون (٢٣) ٩٦

١٠. خوش خلقى و روى خوش داشتن با همه افراد جامعه، حتّى نابينايان، توصيه خداوند به محمّد صلى الله عليه و آله:

عَبَسَ وَ تَوَلَّى‌ أَنْ جاءَهُ الْأَعْمى‌ وَ أَمَّا مَنْ جاءَكَ يَسْعى‌ وَ هُوَ يَخْشى‌ فَأَنْتَ عَنْهُ تَلَهَّى‌ كَلَّا إِنَّها تَذْكِرَةٌ. [١]

عبس (٨٠) ١ و ٢ و ٨-/ ١١

١١. رعايت حسن خلق در گفتار و برخوردشان با مشركان و كافران، توصيه خداوند به مؤمنان:

وَ قُلْ لِعِبادِي يَقُولُوا الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ‌ ....

اسراء (١٧) ٥٣

حسن خلق بندگان خالص خدا

١٢. بندگان خالص خداوند، مظهر خوش خلقى و مدارا در گفتار:

وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ‌ ... وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً.

فرقان (٢٥) ٦٣

حسن خلق در مناظره‌

١٣. خوش خلقى و نرمخويى در مناظره و گفتگو با اهل‌كتاب، توصيه خداوند به پيامبر صلى الله عليه و آله و مسلمانان:

وَ لا تُجادِلُوا أَهْلَ الْكِتابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ‌ ... [٢]

عنكبوت (٢٩) ٤٦

[١] . از برخوردى كه با عبداللّه بن امّ مكتوم [نابينا] در محضرپيامبر صلى الله عليه و آله صورت گرفت و نيز از مفهوم اعتراض خداوند به برخورد اين چنينى با ابن امّ مكتوم، برداشت مزبور قابل استفاده است. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٦٦٣-/ ٦٦٤)

[٢] . استفاده از روش بهتر در مناظره، زمانى حاصل مى‌شود كه با خوش خلقى و مدارا همراه باشد. (همان، ج ٧-/ ٨، ص ٤٤٩)