إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً وَ هُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ وَ كانَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيراً.

فتح (٤٨) ١ و ٢٤

عمره حديبيّه‌

٢٩. مانع شدن مشركان كفرپيشه مكّه، از اجراى عمره حديبيّه، به وسيله پيامبر صلى الله عليه و آله و مؤمنان:

هُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ الْهَدْيَ مَعْكُوفاً أَنْ يَبْلُغَ مَحِلَّهُ‌ ....

فتح (٤٨) ٢٥

٣٠. به همراه داشتن تعدادى قربانى از سوى پيامبر صلى الله عليه و آله و مؤمنان، در عمره حديبيّه:

هُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ الْهَدْيَ مَعْكُوفاً أَنْ يَبْلُغَ مَحِلَّهُ‌ ... [١]

فتح (٤٨) ٢٥

متخلّفان از عمره حديبيّه‌

--) باديه‌نشينى، باديه‌نشينان، باديه‌نشينان متخلّف‌

نيز--) بيعت رضوان‌

حذيفة بن اليمان‌

حذيفة بن اليمان بن حَسَل‌ [حَسيَل‌] از صحابه بزرگوار پيامبر صلى الله عليه و آله و صاحب اسرار آن حضرت است. [٢] برخى مفسّران، شأن نزول آيه ١٠٨ بقره (٢) را در پى آن دانسته‌اند كه شمارى از احبار يهود، قصد فريب حذيفه و عمّار را داشتند و اين دو، در برابر فريبهاى آنان مقاومت كردند. [٣] نيز آيه ١٧٢ آل‌عمران (٣) را درباره حذيفه و ديگر صحابه دانسته‌اند كه به رغم جراحت‌شان در غزوه احُد آمادگى خويش را براى حمله به دشمن اعلام داشتند. [٤]

حرا

--) غار حرا

[١] . مقصود از «الهدى» شترانى است كه پيامبر صلى الله عليه و آله از مدينه به همراه خود برد تا در مكّه، قربانى و ذبح نمايد، امّا مشركان مانع شدند، لذا پيامبر صلى الله عليه و آله پس از صلح حديبيّه آنها را [در همان منطقه حديبيّه‌] ذبح كرد. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ١٨٧)

[٢] . السّيرة النبويّه، ج ٣، ص ٢٣١؛ الاستيعاب، ج ١، ص ٣٩٣؛ اسدالغابه، ج ١، ص ٧٠٦

[٣] . الكشّاف، ج ١، ص ١٧٦

[٤] . جامع‌البيان، ج ٣، جزء ٦، ص ٥١٩؛ الدّرّالمنثور، ج ٢، ص ٣٨٥