يا أَيُّهَا الرَّسُولُ لا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قالُوا آمَنَّا بِأَفْواهِهِمْ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ وَ مِنَ الَّذِينَ هادُوا ....

مائده (٥) ٤١

٢٣٥. نهى خداوند از كفرپيشگى مردم:

وَ مَنْ كَفَرَ فَلا يَحْزُنْكَ كُفْرُهُ‌ ....

لقمان (٣١) ٢٣

فَلا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ‌ ....

يس (٣٦) ٧٦

نيز--) آرامش، سرور، حسرت و گريه‌

حسابرسى‌

حساب به معناى كاربرد عدد [١] و شمردن و شماره‌ كردن است. [٢] مقصود از حسابرسى در اينجا رسيدگى‌ به گفتار، رفتار و كردار و حتّى نيّات، تصميمات و ملكات درونى بندگان است كه خداوند انجام خواهد داد. در اين مدخل، از واژه‌ «حساب» و مشتقّات آن و هر چه مفيد معناى حسابرسى است، استفاده شده است.

اهمّ عناوين: ايمان به حسابرسى، تهديد به حسابرسى، حسابرسى از اعمال، حسابرسى از انبيا، دقّت در حسابرسى، روز حسابرسى، سرعت در حسابرسى، عدالت در حسابرسى، موارد حسابرسى، موازين حسابرسى.

ايمان به حسابرسى‌

١. ايمان به حسابرسى، از اصول دعوت موسى عليه السلام:

وَ قالَ مُوسى‌ إِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَ رَبِّكُمْ مِنْ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسابِ.

غافر (٤٠) ٢٧

٢. يقين و ايمان اصحاب يمين، به حسابرسى قيامت:

فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ‌ ... إِنِّي ظَنَنْتُ أَنِّي مُلاقٍ حِسابِيَهْ. [٣]

حاقه (٦٩) ١٩ و ٢٠

آثار ايمان به حسابرسى‌

١. اجتناب از اختلافات‌

٣. ايمان به حسابرسى الهى، مانع دامن زدن به اختلافات مذهبى از سوى مردم:

... لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ.

مائده (٥) ٤٨

٢. اجتناب از تحقير

٤. ايمان و علم به حسابرسى خدا، مانع تحقير ديگران:

قالُوا أَ نُؤْمِنُ لَكَ وَ اتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ‌ قالَ وَ ما عِلْمِي بِما كانُوا يَعْمَلُونَ‌ إِنْ حِسابُهُمْ إِلَّا عَلى‌ رَبِّي لَوْ تَشْعُرُونَ. [٤]

شعراء (٢٦) ١١١-/ ١١٣

[١] . مفردات، ص ٢٣٢، «حسب»

[٢] . لغت‌نامه، ج ٦، ص ٧٨٣٣، «حساب»

[٣] . استفاده يقين و ايمان از جمله «إنّى ظننت أنّى ملاق حسابيه» مطابق روايتى است كه در تفسير نورالثقلين از اميرمؤمنان عليه السلام نقل شده است. (تفسير نورالثقلين، ج ٥، ص ٤٠٧، ح ٣٥-/ ٣٦) و مفسّران هم «ظننتُ» را به معناى «علمتُ» دانسته‌اند. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٣٢٠؛ روح‌المعانى، ج ١٦، جزء ٢٩، ص ٨١)

[٤] . تعبير نوح پيامبر عليه السلام به «لو تشعرون» پس از يادآورى ايشان به حسابرسى خداوند، گوياى اين است كه سخنان تحقيرآميز مخالفان وى با گفتن جملاتى مانند «واتّبعك الأرذلون» بر اثر عدم اعتقاد و توجّه آنان به حسابرسى خداوند است‌