آثار عرفا از قدما و متأخّران به خصوص افكار شيخ اكبر محيى الدين «ابن عربى» و اتباع و شارحان آثار و مروجان افكار او، مهمترين منبع مورد علاقه آخوند ملا صدرا مى‌باشد و تأثير افكار محيى الدين در آراء و عقائد ملا صدرا «اظهر من الشمس» است.

كتب غزالى و آثار فلسفى و عرفانى و تأليفاتى كه در علم اخلاق نوشته، مورد مراجعه ملا صدرا بوده است و همچنين از آثار اخوان الصفا عين و اثرى در برخى از مواضع كتب آخوند رؤيت مى‌شود. ملا صدرا در عصرى ظهور نمود كه دانشمندان عصر او محصور در افكار حكماى مشّاء بودند؛ بزرگترين فيلسوف آن دوران از عصر خواجه تا زمان آخوند ملا صدرا، محقق داماد است؛ ميرداماد داراى افكار تحقيقى و دقيق است. در اين دوران تحقيقات و تدقيقات محقق دوانى و مير صدر دشتكى و چند نفر محقق ديگر از بزرگان ايرانى در حد خود ارزنده است و ليكن افكار آنها با همه تحقيقات و تدقيقات ارزنده‌اى كه داراست و در حد خود باارزش است، ولى از حدود مرزهاى معينى عبور نكرده است؛ آنچه تحقيق نموده‌اند حول همان افكار متداول مشّاء و اشراق دور مى‌زند و بالأخره شارح و مبيّن افكار و طرق معين است. حقير مدتى از وقت خود را صرف مطالعه كتب محشّين و شارحان تجريد نمود و آنچه را كه در اين زمينه در رساله مستقلى به سلك تحرير آورده است، خود مبيّن طرز تفكر فلسفى در چند قرن است.

كتبى كه معاصران آخوند و دانشمندان بعد از او (غير از شارحان افكار و تربيت‌يافتگان مكتب او مثل محقق لاهيجى و علامه فيض و ...) به عنوان تعليق و شرح و يا به طور مستقل نوشته‌اند، كاملا بيان‌كننده طرز تفكر فلسفى در آن اعصار است. نگارنده خلاصه‌اى از اين افكار و عقائد را در «منتخبات فلسفى» با توضيح و شرح مختصر آورده كه با تعليق و

[١]نگارنده كليه منابع كارهاى ملا صدرا را (أعم از ذوقيات، عرفانيات، حكمت كشفى و اشراقى و حكمت نظرى، بحثى، كتب كلامى و علوم تفسير و حديث، كتب اخلاق و ... به جز دو سه رساله) پيدا كرده و در صدد است كه آن را به صورت فهرست منتشر نمايد و آنچه را كه خود او تحرير نموده است، نيز مشخص كرده است.