سه رسائل فلسفى - الملا صدرا - الصفحة ٧١
نوشته شده است. كتاب مزبور با سليقه تام و جودت تمام نوشته شده و بهترين كتابى است كه در مباحث راجع به وجود تأليف گرديده است.
بر اين كتاب حكيم دانا، آقا ميرزا احمد اردكانى شيرازى، شاگرد آخوند نورى شرحى به نام وكيل الدولة نوشته است كه با كتاب در سنه ١٣١٥ ق به چاپ سنگى رسيده است.
حكيم محقق حاج ملا محمد جعفر لنگرودى، شاگرد ديگر حكيم يگانه آخوند نورى به اسم مرحوم حاج ميرزا آقاسى صدر اعظم معروف، نيز بر مشاعر شرحى نوشته كه دو نسخه از آن در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران جزء كتب اهدائى حضرت آقاى مشكاة، استاد معظم دانشگاه و نسخهاى در كتابخانه آستان قدس (٤: ١٩٢ ش ٨٤٦- ف ٢٨٢) [١] موجود است.
آخوند ملا على نورى و مولى زين العابدين بن محمد جواد نورى و ميرزاى جلوه بر اين كتاب نيز حاشيه و شرح نوشتهاند.
بديع الملك ميرزا عماد الدولة دولتشاهى اين كتاب را درس مىگفته و بر آن شرحى نوشته است به نام عماد الحكمة (مجلس ٢: ٤٩ ش ١٠٠).
حقير كتاب مشاعر را با شرح لنگرودى و حواشى مفصل فارسى به انضمام مقدمهاى مبسوط در تاريخ فلسفه اسلامى در چهار قرن اخير، در سال ١٣٤٢ ه. ش در مشهد به طبع رسانيده است. حضرت استاد فاضل كامل آقاى همايى مقدمهاى بر اين كتاب مرقوم فرمودهاند كه در باب خود نظير ندارد. مستشرق بزرگ آقاى پروفسور هانرى كربن، كتاب را با ترجمه فارسى عماد الدولة به انضمام حواشى و شرح و تعليقات به زبان فرانسه چاپ و منتشر نمودهاند.
به وسيله اين مستشرق عاليقدر بوده كه فلسفه ملا صدرا در دنياى غرب منتشر شد.
٣٢. متشابهات القرآن در شش فصل است و صدر المحققين در اين كتاب به روش مخصوص خود در اين مسأله گفتگو كرده است.
اين رساله كه مشتمل است بر عالىترين تحقيقات در باب متشابهات از قرآن و حديث
[١]نسخه كتابخانه مركزى دانشگاه حاج ملا محمد جعفر، صدر كتاب را به قول خودش مزيّن به نام حاج ميرزا آقاسى نموده است، ولى در نسخه كتابخانه آستان قدس، اسمى از او برده نشده است؛ نگارنده بر متن شرح مشاعر مزبور مقدمه و تعليقاتى مبسوط و مفصل به فارسى نوشته كه به طبع رسيده است.
سه رسائل فلسفى ؛ ص٧٢