فلسفه همان انديشه است و تاريخ فلسفه، تاريخ انديشه بشر است. شناخت مسائل فلسفى- همچون مسائل همه علوم- بدون توجه به تاريخ و سرگذشت هر مسأله و نوآورى‌هاى فيلسوفان پيشين ميسّر نيست. فلسفه در عين آنكه مقدمه هيچ علم ديگرى نيست، ولى به جهت دقت‌هاى موشكافانه مخصوص به خود، به علوم ديگر و خصوصا به فهم معارف بلند دينى مدد مى‌رساند.

استاد و فيلسوف بزرگ، حضرت آية الله سيد جلال الدين آشتيانى، بزرگ‌ترين مفسّر و شارح حكمت متعاليه و عرفان در عصر حاضر است: نام استاد آشتيانى با تاريخ فلسفه اسلامى و دقت‌ها و ظرافت‌هاى فلسفى عجين و توأم گرديده است.

اگر كسى فلسفه دانستن و فلسفى انديشيدن را منحصر به ترجمه عبارت كتاب‌هاى فلسفى ندانسته و براى تحليل و تفسير آراى فلسفى و آزادانديشى و ابتكار و نوآورى فلسفى را نيز نقشى قائل باشد در اين صورت، به حق استاد سيد جلال الدين آشتيانى سرآمد فيلسوفان و مفسران حكمت متعاليه خواهد بود.

حضرت آية الله رفيعى قزوينى (قدّس سره) در وصف استاد فرموده است: «قدوة العلماء الراسخين و سيد الحكماء المتألهين». و يكى از متفكران بسيار بزرگ مغرب زمين درباره استاد آشتيانى گفته است: «من وقتى كتاب‌هاى ايشان را مى‌خوانم به نظرم مانند ملا صدرايى است كه در عصر ما زندگى مى‌كند و گويى ملا صدرا در وجود ايشان دوباره زنده شده است.» [١]

[١]ميراث ماندگار، ص ٩٢.