سه رسائل فلسفى - الملا صدرا - الصفحة ٥٥
٦. أسرار الآيات و أنوار البيّنات مشتمل بر يك مقدمه و ده مشهد است، اين كتاب را به روش فلسفى و عرفانى نوشته، مرحوم آخوند ملا على نورى بر آن حاشيه نوشته است (چاپ سنگى: تهران ١٣١٩ ه. ق) أوائل اين كتاب مشتمل است بر تقرير معانى ايمان و كفر و موجبات رحمت و عذاب و چون در بيان حقايق مبدأ و معاد به كتاب إلهى و سنّت نبوى و ولوى استدلال يا استشهاد مىنمايد و مبدأ مكاشفات او آيات الهيه است، به طور اجمالى ولى با بيانى عالى و رسا وجوه فرق بين كلام و كتاب را بيان نموده است و علت اشتمال كتاب تدوينى بر مراتب و مقامات تكوين و نظام وجود و سرّ جامعيت قرآن نسبت به جميع كتب الهيه را تقرير نموده و بعد پرداخته است به تحقيق در مراتب و مقامات توحيد، به لسان اهل شهود و كشف، ثمّ معرفت صفات و اسما و اعيان الهيّه و مراتب و مقامات نهايات وجود از صراط و درجات صعود و ارتقاء به حق و مراتب و مقامات انسان به حسب معاد و نهايت وجود الى فناء فى اللّه با بهترين وجهى به دو لسان كشف و برهان تقرير شده است؛ از اين كتاب احاطه و انغمار مؤلف به آثار عرفا و علوم كشفيه و تفرد او در بحث از حقايق آشكار است.
٧. إكسير العارفين فى معرفة طريق الحق و اليقين، در اوّل كتاب گويد: «اين اثر را به ابواب و فصول تقسيم نمودم، اين كتاب داراى چهار باب است. باب اوّل در كميّت و قسمت علوم؛ باب ثانى در محل معرفت و حكمت و بيان آنكه هويّت انسانى محل حكمت و معرفت است، لذا باقى است و فنا نمىپذيرد «و ان الأرض لا يأكل محل الإيمان»؛ باب ثالث در معرفت بدايات انسان و باب رابع در شناسايى نهايت وجود او و بيان آنكه حقيقت انسان غايت قصواى خلقت و به تاج «و لقد كرّمنا» مفتخر است». (اين كتاب جزء رسائل آخوند ملا صدرا در سنه ١٣٠٢ ه. ق در تهران چاپ سنگى شده است، ص ٢٧٨ تا ٣٤٠).
٨. رساله در تشخص كه جزء رسائل (از ص ١٢٠ تا ص ١٣٢) آخوند در سنه ١٣٠٢ ه. ق طبع شده و مشتمل است بر ١٢ صفحه، آغاز: «الحمد لواهب العقل و الحكمة و الصلاة على محمد و آله الأئمة». انجام: «و اللّه ولى العصمة و التوفيق و بيده مقاليد العلم و التحقيق»، اين رساله بسيار نفيس و مشحون از تحقيقات و تدقيقات و در باب خود بىنظير است.
٩. رساله تصور و تصديق كه حاوى مباحث نافع و تحقيقات رشيقه است، در اين رساله