موجود در قرآن [١] (أنها تدل على وراثة العلم و المعرفة و إيضاح الحجّة و القيام به لإتمام منصب النبوة- كذا ذكر شارح المقاصد و المواقف و فضل بن روزبهان و غيرهم من المتكلمين).

در مسند احمد بن حنبل و صحيح مسلم است كه (لم يكن احد من اصحاب رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله يقول: سلونى قبل ان تفقدونى الا على بن ابى طالب و قال رسول اللّه: انا مدينة العلم و عليّ بابها) [٢] و نيز وارد شده است: «انا دار الحكمة و على بابها».

در صحاح معتبره از طرق عامه نقل شده است: «على منى و انا منه [٣]» و «هو ولى كل مؤمن»

[١]. ما در اخبار راجع به امامت و فضائل اهل عصمت، فقط به احاديث وارد از طرق مخالف استدلال مى‌كنيم، چون اخبار آنها براى ما حجت است؛ ولى آنها فقط به اخبار وارد از طرق خود استدلال مى‌كنند.

[٢]. حديث رباب را حاكم در مستدرك (ج ٣، ص ١٢٦) از طرق متعدد از ابن عباس و نيز از جابر نقل كرده است و سيوطى فى اللئالى المصنوعة عن ابن جوزى انّه نقل الحديث بلفظه او ما يشبهه من خمسة عشر طريقا و اخرجها ابن عدى و ابو نعيم و ابن مردويه و الطبرانى و ابن حبّان عن جابر و ابن عباس و غيره.

جمع كثيرى از علماى عامه اين حديث را با الفاظ و عبارات مختلف نقل كرده‌اند. رجوع شود به:

دلائل الصدق، علامه مظفر، جلد دوم، ص ٢٧٦، ٢٧٧، ٢٨٨.

[٣]. عرفاى اسلامى از عامه و خاصّه طريقه خاصّى در مسأله ولايت دارند، مسلك آنها به واسطه وسعت مشرب و سعه دانش و خبرگى مخصوصى كه در مباحث مهم و تحقيقى داراست، در بسيارى از مباحث مطابق است با مسلك اهل عصمت و طهارت، مثل مسائل قضا و قدر و تشبيه و تنزل و عالم مثال و از جمله بحث ولايت.

از باب مثال محقّقان از شيعه ائمه اهل بيت عليهم السّلام را از انبياء أولو العزم افضل مى‌دانند (بر خلاف علماى عامّة)، محيى الدين و تلاميذ حوزه درس وى و اتباع و شارحان كلمات وى در اين باب به عقيده شيعه معتقدند و در اين مسأله به همين مسلك استوارند، لذا در فتوحات مطلبى در اين امر دارد كه شارحان عقائد وى آن را نقل و معضل آن را تشريح نموده‌اند. در فتوحات مكيه گفته است:

«... فلما اراد اللّه وجود العالم و بدأه على حد ما علمه بنفسه، انفعل عن تلك الإرادة المقدسة بضرب تجل من تجليّات التنزيه الى الحقيقة الكليّة حقيقة تسمّى الهباء و هذا اوّل موجود فى العالم ... ثم انه تجلّى بنوره الى ذلك الهباء و يسمّيه اصحاب الأفكار بهيولى الكل، و العالم كلّه فيه بالقوّة ... فقبل منه- تعالى شأنه- كل شي‌ء فى ذلك الهباء، فلم يكن اقرب إليه قبولا فى ذلك الهباء الا حقيقة محمّد صلّى اللّه عليه و آله المسمّاة بالعقل، فكان مبتدأ العالم بأسره، و اوّل ظاهر فى الوجود، (فكان وجوده من ذلك النور الإلهي، و من الهباء و من الحقيقة الكليّة، و فى الهباء وجد عينه، و عين العالم من تجلّيه) و اقرب الناس إليه على بن ابى طالب عليه السّلام امام العالم و سرّ الأنبياء اجمعين ... [١]»

[١] الجزء الاول، الباب السادس، ط بيولاق مصر، ١٢٩٦ ه. ق، ص ١٣١- ١٣٤، الجزء الرابع الباب السابع و الخمسون و خمسمائة (فى معرفة ختم الاولياء).